Những công thức EVM nào cần thuộc lòng cho đề PMP, có ví dụ tính nhanh không?

ECO 2026 có task Lập kế hoạch và quản lý tài chính (theo dõi chi tiêu, giám sát chênh lệch tài chính) và Đánh giá tình trạng dự án (đo, phân tích chỉ số). Vì vậy EVM vẫn xuất hiện — thường dưới dạng đọc bảng/biểu đồ rồi diễn giải, ít khi bắt tính chuỗi dài.

Bộ công thức cốt lõi

• CV = EV − AC; SV = EV − PV (âm là xấu)
• CPI = EV / AC; SPI = EV / PV (nhỏ hơn 1 là xấu)
• EAC:
  • BAC / CPI — hiệu suất chi phí hiện tại sẽ tiếp diễn (mặc định khi đề không nói gì);
  • AC + (BAC − EV) — phần còn lại sẽ làm đúng dự toán ban đầu (chênh lệch là bất thường);
  • AC + (BAC − EV) / (CPI × SPI) — cả chi phí và tiến độ cùng ảnh hưởng (ví dụ phải đạt mốc cố định);
  • AC + ETC ước lượng lại từ dưới lên — khi giả định ban đầu không còn đúng.
• ETC = EAC − AC; VAC = BAC − EAC
• TCPI = (BAC − EV) / (BAC − AC) (theo BAC) hoặc (BAC − EV) / (EAC − AC) (theo EAC đã duyệt)

Ví dụ (minh hoạ): BAC = 200 triệu; tại tuần 10: PV = 100, EV = 80, AC = 100.

• CPI = 0,8; SPI = 0,8 → vừa vượt chi vừa chậm.
• EAC = 200 / 0,8 = 250 triệu; VAC = −50 triệu.
• TCPI (theo BAC) = 120 / 100 = 1,2 → phần việc còn lại phải hiệu quả hơn 20% — thường là không thực tế, nên đáp án hợp lý là xin xem xét EAC mới qua quy trình thay đổi.

Mẹo nhớ: EV luôn đứng đầu (CV, SV, CPI, SPI). Chỉ số "dưới 1" hay chênh lệch "âm" đều là tin xấu. SPI tính bằng tiền nên cuối dự án luôn về 1 — đừng dùng SPI để kết luận trễ mốc nếu không xem đường găng.

Nguồn:

• PMI Learning Library — Earned value: controlling and forecasting performance
• Wikipedia — Earned value management
• PMI — PMP Examination Content Outline 2026 (PDF)