Tỉ số lợi ích/chi phí (BCR) và ROI khác nhau thế nào? Bẫy "chi phí/lợi ích"

Tỉ số lợi ích/chi phí (benefit–cost ratio — BCR) = giá trị (thường đã chiết khấu) của lợi ích / giá trị của chi phí.

• BCR > 1: lợi ích lớn hơn chi phí → đáng đầu tư; càng lớn càng tốt.

ROI (return on investment) = (Lợi ích − Chi phí) / Chi phí.

Ví dụ minh hoạ: lợi ích 900 triệu, chi phí 600 triệu.

• BCR = 900 / 600 = 1,5.
• ROI = (900 − 600) / 600 = 50%.
• Quan hệ: ROI = BCR − 1 (khi cùng cơ sở tính) — BCR 1,5 tương đương ROI 50%.

So sánh với dự án Y có ROI 40% (tức BCR 1,4) → X tốt hơn trên chỉ số này.

Bẫy "chi phí/lợi ích"

• Nếu đề viết cost–benefit ratio theo nghĩa chi phí chia lợi ích thì 600/900 ≈ 0,67 — lúc này càng nhỏ càng tốt. Luôn xác định tử số là gì trước khi chọn.
• Một số đề dùng cụm "cost-benefit analysis" chỉ phương pháp phân tích chung; khi đó con số đi kèm thường là BCR theo nghĩa lợi ích/chi phí.

Giới hạn: BCR và ROI là tỉ lệ, không cho biết quy mô giá trị. Khi không giới hạn ngân sách, dự án NPV lớn nhất thường được ưu tiên; BCR hữu ích khi phải xếp hạng nhiều dự án trong một ngân sách cố định. ROI đơn giản còn không tính giá trị thời gian của tiền.

Nguồn:

• Wikipedia — Benefit–cost ratio
• Wikipedia — Return on investment