Thử nghiệm TGN1412 tại Northwick Park (Anh, 2006): sáu tình nguyện viên nguy kịch trong một buổi sáng vì cả nhóm được tiêm cách nhau chỉ 10 phút
Tháng 3/2006, một thử nghiệm giai đoạn 1 tiêm kháng thể TGN1412 cho sáu nam giới khoẻ mạnh, cách nhau khoảng 10 phút. Chỉ ít giờ sau, cả sáu bị phản ứng giải phóng cytokine nặng, nhiều người suy đa tạng. Liều dùng chỉ bằng 1/500 liều cao nhất đã thử trên khỉ, nhưng cơ chế tác động trên người khác hẳn động vật. Nhóm chuyên gia sau đó đưa ra 22 khuyến nghị, trong đó có tiêm lần lượt từng người. Bài học về ứng phó rủi ro khi mức bất định cao.
Bối cảnh thực tế
TGN1412 là kháng thể đơn dòng do công ty công nghệ sinh học TeGenero (Đức) phát triển, nhằm điều trị bệnh bạch cầu và các bệnh tự miễn. Thử nghiệm lần đầu trên người được thực hiện bởi một công ty nghiên cứu theo hợp đồng tại cơ sở đặt trong khuôn viên bệnh viện Northwick Park (London).
Theo các báo cáo điều tra và tổng hợp công khai:
- Sáng 13/3/2006, tám nam giới khoẻ mạnh 19–34 tuổi tham gia thử nghiệm mù đôi: sáu người nhận thuốc, hai người nhận giả dược. Các lượt truyền bắt đầu lúc 8 giờ, mỗi lượt 3–6 phút, người sau cách người trước khoảng 10 phút.
- Liều 0,1 mg/kg — bằng 1/500 liều cao nhất đã dùng trên khỉ cynomolgus.
- Khoảng 50 phút sau lượt truyền đầu tiên, các triệu chứng bắt đầu xuất hiện: đau đầu, sốt, nôn, cảm giác bỏng rát. Cả sáu người nhận thuốc phải chuyển chăm sóc đặc biệt trong vòng 12–16 giờ; ít nhất bốn người suy đa tạng, một người mất các ngón tay và ngón chân.
- Cơ quan quản lý thuốc Anh (MHRA) kết luận (5/2006) không có sai sót trong nghiên cứu tiền lâm sàng hay quy trình thử nghiệm; nguyên nhân nhiều khả năng là tác động sinh học không lường trước của thuốc trên người.
- Nhóm chuyên gia khoa học do chính phủ lập công bố báo cáo cuối tháng 12/2006 với 22 khuyến nghị, gồm: xin ý kiến chuyên gia độc lập trước nghiên cứu rủi ro cao, tiêm lần lượt từng người một, truyền chậm thay vì tiêm nhanh, và xem xét kỹ cách xác định liều an toàn cho người.
- TeGenero phá sản cuối năm 2006.
Phân tích nguyên nhân theo chuẩn PMP
Rủi ro được đánh giá như “đã biết” trong khi thực chất là chưa biết
Hồ sơ an toàn dựa trên dữ liệu động vật. Nhưng TGN1412 tác động lên hệ miễn dịch theo cơ chế có thể khác giữa loài — một vùng bất định lớn. Khi không chắc mô hình có đại diện cho thực tế, độ an toàn “500 lần” trên giấy không còn ý nghĩa.