Biện pháp giảm nhẹ 2 tỷ đồng có đáng tiền không? So sánh mô phỏng trước và sau ứng phó rủi ro

Tình huống minh hoạ

Tình huống và số liệu dưới đây là giả định, dùng để minh hoạ.

Dự án nâng cấp dây chuyền đóng gói nhập một cụm máy chiết rót từ nước ngoài. Sổ rủi ro có mục: thiết bị đến công trường không đạt kiểm định, phải sửa hoặc gửi linh kiện thay thế.

Đánh giá hiện trạng (trước ứng phó):

• Xác suất: 40% (nhà cung cấp mới, dòng máy cải tiến).
• Tác động chi phí nếu xảy ra (sửa chữa, chuyên gia sang, chi phí chờ): thấp nhất 6 tỷ, nhiều khả năng 10 tỷ, cao nhất 18 tỷ đồng.

Đội đề xuất biện pháp giảm nhẹ: kiểm tra nghiệm thu tại nhà máy (factory acceptance test – FAT) có chuyên gia độc lập tham gia, kèm một vòng kiểm tra lại trước khi đóng container. Chi phí biện pháp: 1,8 – 2 – 2,6 tỷ đồng (thấp nhất – nhiều khả năng – cao nhất).

Đánh giá sau ứng phó (nếu biện pháp được thực hiện đúng):

• Xác suất: 10% (lỗi còn sót qua FAT).
• Tác động: 4 – 6 – 9 tỷ đồng (lỗi còn lại thường nhỏ hơn, đã có hồ sơ kỹ thuật để xử lý nhanh).

Giám đốc tài chính hỏi: "Lấy gì chứng minh 2 tỷ này đáng tiền?"

Bước 1: So sánh bằng giá trị kỳ vọng

Dùng trung bình của phân phối tam giác, (thấp + nhiều khả năng + cao)/3:

Lợi ích ròng kỳ vọng ≈ 4,53 − 2,77 ≈ 1,77 tỷ đồng. Theo giá trị kỳ vọng, biện pháp đáng làm.

Bước 2: So sánh đuôi phân phối

Giá trị kỳ vọng chưa nói hết. Nhiều tổ chức quan tâm đến kịch bản xấu hơn là trung bình. Khi đưa rủi ro vào mô hình chi phí của toàn dự án và chạy mô phỏng hai lần (trước và sau ứng phó), PM so sánh:

• P80, P90 của tổng chi phí: trước ứng phó, vì xác suất 40% lớn hơn 20%, mức P80 gần như luôn bao gồm rủi ro này; sau ứng phó (10%), P80 và cả P90 phần lớn không còn chịu tác động của nó.
• để đạt mức tin cậy mà tổ chức yêu cầu: chênh lệch dự phòng giữa hai mô hình thường lớn hơn nhiều so với chênh lệch EMV.