Mỗi tính năng phải đi qua hai thành phố: định luật Conway và cách chia việc để đội phân tán bớt phụ thuộc lẫn nhau

Tình huống minh hoạ

Tình huống và số liệu dưới đây là giả định, dùng để minh hoạ.

Một công ty fintech xây ứng dụng ví điện tử. Vì lý do tuyển dụng, đội được chia theo tầng kỹ thuật: 5 lập trình viên giao diện (frontend, mobile) ở Singapore, 8 lập trình viên backend và 3 kiểm thử viên ở Đà Nẵng. Product Owner ngồi ở Singapore.

Sau năm sprint, chị Hạnh — PM kiêm Scrum Master — tổng hợp được bức tranh:

• 90% câu chuyện người dùng cần thay đổi ở cả hai tầng, tức cần người ở cả hai thành phố.
• Hợp đồng API giữa hai tầng thay đổi trung bình 3 lần cho mỗi tính năng; mỗi lần thay đổi là một vòng hỏi – đáp qua chat.
• Đội Đà Nẵng hay nói: "Chờ Singapore chốt màn hình"; đội Singapore nói: "Chờ Đà Nẵng có API".
• Kiến trúc hệ thống ngày càng giống sơ đồ tổ chức: một "lớp" giao diện phình to xử lý cả nghiệp vụ, vì đội Singapore muốn tự quyết mà không phải chờ.

Phân tích theo PMBOK® Guide

Định luật Conway

Năm 1967, Melvin Conway đưa ra nhận xét sau này được gọi là định luật Conway (Conway's law): tổ chức thiết kế hệ thống sẽ có xu hướng tạo ra thiết kế phản chiếu cấu trúc giao tiếp của chính tổ chức đó. Các nghiên cứu sau này — ví dụ của MacCormack, Rusnak và Baldwin — tìm thấy bằng chứng cho "giả thuyết phản chiếu": tổ chức liên kết lỏng tạo ra sản phẩm có tính mô-đun cao hơn.

Hệ quả cho đội phân tán: nếu ranh giới giữa hai địa điểm cắt ngang mọi tính năng, thì mọi tính năng đều phải trả "chi phí khoảng cách". Ngược lại, nếu mỗi địa điểm sở hữu trọn một mảng sản phẩm, phần lớn trao đổi diễn ra trong nội bộ địa điểm.

Khoảng cách làm chậm công việc như thế nào

Nghiên cứu nổi tiếng của Herbsleb và Mockus (IEEE Transactions on Software Engineering, 2003) trên dữ liệu quản lý thay đổi mã nguồn ghi nhận các hạng mục công việc phân tán mất khoảng 2,5 lần thời gian so với hạng mục tương tự làm tại một địa điểm. Cơ chế được chỉ ra: hạng mục phân tán kéo theo nhiều người hơn, và số người tham gia liên quan chặt chẽ với thời gian hoàn thành. Nói cách khác, khoảng cách không làm từng người chậm đi, mà làm tăng số mối phụ thuộc phải chờ.

Nghiên cứu của Microsoft (Yang và cộng sự, Nature Human Behaviour, 2021) cũng cho thấy khi chuyển sang làm từ xa, cộng tác giữa các nhóm khác nhau giảm khoảng 25% và mạng lưới trở nên "co cụm" hơn. Phụ thuộc chéo giữa nhóm ở xa vì thế càng tốn kém.

Góc nhìn PMBOK

• PMBOK® Guide ấn bản 6: Plan Resource Management (9.1) xác định cấu trúc đội (sơ đồ tổ chức, RACI); (9.4) cải thiện cách đội phối hợp. Quyết định "ai làm phần nào ở đâu" là quyết định lập kế hoạch nguồn lực, không chỉ là chuyện kỹ thuật.