Phân hệ PM Study
  • Tình huốngTình huống thực chiến
  • Kịch bảnRa quyết định tình huống
  • Biểu mẫuKho biểu mẫu tải về
  • Thẻ ghi nhớHọc thuật ngữ PMP
  • Công cụMáy tính EVM, PERT, dự phòng
  • Hỏi đápHỏi đáp & thảo luận
  • Thử tháchMỗi ngày một câu hỏi PMP
  • Lý thuyếtBài học PMBOK 8 & ECO 2026
  • Luyện thiThi thử & ôn tập PMP
  • Bài viếtThư viện bài viết PMP
PM Study
Trang chủLý thuyếtTình huốngLuyện thiBiểu mẫuHỏi đáp
6 chuyên mụcXem tất cả bài viết →
  • Quản lý các bên liên quanTình huống về kỳ vọng, giao tiếp và gắn kết stakeholder.
  • Lãnh đạo & đội nhómXây dựng, dẫn dắt và giải quyết xung đột trong đội dự án.
  • Kế hoạch & tiến độLập kế hoạch, ước lượng, nén tiến độ và kiểm soát baseline.
  • Rủi ro & thay đổiNhận diện, ứng phó rủi ro và kiểm soát thay đổi phạm vi.
  • Agile & HybridLựa chọn và vận hành cách tiếp cận Agile, Predictive, Hybrid.
  • Luyện thi PMPChiến lược ôn tập và mẹo xử lý câu hỏi tình huống PMP.
Công cụBài viết
Trang chủLý thuyếtTình huốngLuyện thiBiểu mẫuHỏi đápChuyên mụcCông cụBài viết
/
PM Study

Học quản lý dự án và ôn thi PMP bằng tiếng Việt: lý thuyết PMBOK® Guide 8, tình huống thực tế và đề luyện thi theo ECO 2026.

Chuyên mục

  • Quản lý các bên liên quan
  • Lãnh đạo & đội nhóm
  • Kế hoạch & tiến độ
  • Rủi ro & thay đổi
  • Agile & Hybrid
  • Luyện thi PMP

Tài nguyên

  • Project Management Institute (PMI)
  • PMP Exam Content Outline
  • The Scrum Guide
  • PMI Vietnam Chapter

PM Study

  • Tất cả bài viết
  • Bài viết nổi bật
© 2026 PM StudyPMP® và PMBOK® là nhãn hiệu đã đăng ký của Project Management Institute.Phiên bản 1.12.1
  1. /Luyện thi PMP
  2. /Ôn PMP domain People: các nguồn quyền lực của PM…
Luyện thi PMP· Domain: Các bên liên quan

Ôn PMP domain People: các nguồn quyền lực của PM và cách tạo ảnh hưởng khi không có quyền chính thức

ECO 2026 yêu cầu PM xây dựng niềm tin và tạo ảnh hưởng với stakeholder để đạt mục tiêu dự án. Đề thi hay hỏi "loại quyền lực nào hiệu quả nhất" hoặc đưa đáp án dùng quyền ép buộc làm bẫy. Ôn lại sáu nguồn quyền lực của French và Raven, cách nhận diện trong câu hỏi và vì sao quyền chuyên môn, quyền tham chiếu thường thắng.

HP
Nguyễn Thu Hà, PMP
03/05/2026
6 phút đọc 0 0
Ôn PMP domain People: các nguồn quyền lực của PM và cách tạo ảnh hưởng khi không có quyền chính thức

Tình huống minh hoạ

Tình huống dưới đây là giả định, dùng để minh hoạ.

Phong là PM dự án triển khai hệ thống hồ sơ bệnh án điện tử tại một bệnh viện tỉnh. Phong là nhân viên của công ty phần mềm, không có quyền chính thức nào với bác sĩ, điều dưỡng hay phòng công nghệ thông tin của bệnh viện. Trưởng khoa Nội — một bác sĩ có uy tín — liên tục trì hoãn lịch đào tạo, cho rằng hệ thống mới "làm chậm việc khám bệnh".

Phong nghĩ ra bốn cách:

  • A. Nhờ giám đốc bệnh viện ra văn bản yêu cầu khoa Nội tham gia đào tạo.
  • B. Báo cáo rằng khoa Nội sẽ bị ghi nhận "không hợp tác" trong báo cáo tiến độ gửi Sở Y tế.
  • C. Ngồi cùng trưởng khoa một buổi khám, đo thời gian thao tác thực tế và đề xuất mẫu nhập liệu nhanh cho các bệnh thường gặp.
  • D. Mời một bác sĩ trẻ của khoa — người đã dùng hệ thống ở bệnh viện khác — chia sẻ kinh nghiệm với đồng nghiệp.

Phân tích theo ECO 2026 và PMBOK® Guide

Ảnh hưởng trong ECO 2026

Nhiệm vụ Engage stakeholders của domain People trong ECO 2026 có hoạt động xây dựng niềm tin và tạo ảnh hưởng với stakeholder để đạt mục tiêu dự án, cùng với nhận diện, phân tích stakeholder, điều chỉnh truyền thông theo nhu cầu và tối ưu sự thống nhất giữa nhu cầu stakeholder với mục tiêu dự án. Phần lớn PM trong thực tế — và trong đề thi — làm việc ở môi trường ma trận hoặc với bên ngoài tổ chức, nên ảnh hưởng không đến từ chức danh.

Sáu nguồn quyền lực của French và Raven

Năm 1959, hai nhà tâm lý học xã hội John R. P. French và Bertram Raven đưa ra năm nguồn quyền lực; năm 1965 Raven bổ sung nguồn thứ sáu:

Nguồn quyền lựcBản chấtVí dụ trong dự ánTính bền vững
Chính thức (legitimate)Từ vị trí, chức danh, quy địnhĐiều lệ dự án giao quyền cho PMTrung bình — chỉ có hiệu lực trong phạm vi được giao
Khen thưởng (reward)Khả năng trao điều người khác muốnGhi nhận, đề xuất thưởng, cơ hội phát triểnTrung bình — phụ thuộc phần thưởng còn hấp dẫn
Ép buộc (coercive)Khả năng trừng phạtĐe doạ báo cáo xấu, cắt thưởngThấp — tạo tuân thủ bề ngoài, phá niềm tin
Chuyên môn (expert)Kiến thức, kỹ năng được thừa nhậnPM hiểu sâu quy trình nghiệp vụ của khách hàng

Tình huống liên quan

Quản lý các bên liên quanCác bên liên quan

Người quyết định thật không có trong sơ đồ tổ chức: nhận diện và gắn kết stakeholder "ẩn"

Mọi cuộc họp với Phó Tổng giám đốc đều suôn sẻ, nhưng quyết định cứ bị "treo" sau đó. Hoá ra người được hỏi ý kiến cuối cùng là một chuyên gia lâu năm không có chức danh quản lý. Cách vẽ bản đồ ảnh hưởng không chính thức và gắn kết stakeholder ẩn mà không đi đường vòng.

Ngày đăng: 06/10/2026Lượt xem: 1Bình luận: 0
Quản lý các bên liên quanCác bên liên quan

Phòng Pháp chế "xuất hiện" sát ngày go-live: nhận diện stakeholder sớm với mô hình Salience

Một bộ phận chưa từng được mời họp bỗng đề nghị dừng go-live vì rủi ro tuân thủ. Vì sao nhận diện stakeholder phải làm sớm, lặp lại, và cách dùng mô hình Salience để ưu tiên.

Ngày đăng: 01/10/2026Lượt xem: 6Bình luận: 0
Quản lý các bên liên quanCác bên liên quan

Stakeholder quyền lực cao liên tục thay đổi yêu cầu: PM nên làm gì?

Giám đốc khối kinh doanh gửi yêu cầu mới mỗi tuần qua tin nhắn. Làm sao giữ quan hệ tốt mà vẫn bảo vệ được baseline dự án?

Ngày đăng: 01/10/2026Lượt xem: 1.245Bình luận: 3Đánh giá: 4.5
Luyện thi PMPĐội dự án

Ôn PMP domain People: "phát triển tầm nhìn chung" và cách tìm gốc rễ khi đội hiểu sai tầm nhìn

Nhiệm vụ đầu tiên của domain People trong ECO 2026 là phát triển tầm nhìn chung. Đề thi không hỏi bạn viết câu tầm nhìn hay đến đâu, mà hỏi bạn làm gì khi đội và stakeholder hiểu tầm nhìn mỗi người một kiểu. Bốn hoạt động cần nắm, cách nhận diện đáp án đúng và các bẫy thường gặp.

Ngày đăng: 01/10/2026Lượt xem: 1Bình luận: 0
Cao
Tham chiếu (referent)Sự ngưỡng mộ, tin cậy, gắn kếtNgười được đồng nghiệp quý trọngCao
Thông tin (informational)Nắm và chia sẻ thông tin có giá trịDữ liệu đo thời gian thao tác thực tếCao khi thông tin khách quan

PMBOK® Guide ấn bản 6 còn liệt kê thêm nhiều hình thức quyền lực khác (ví dụ quyền lực theo tình huống, quyền lực quan hệ, quyền lực thuyết phục) và nhấn mạnh PM cần hiểu "chính trị" của tổ chức để hoàn thành việc. PMBOK 7 đặt ảnh hưởng trong nguyên tắc thể hiện hành vi lãnh đạo và lĩnh vực hiệu suất Stakeholder.

Đọc bốn phương án của Phong

  • A dùng quyền chính thức "mượn" từ giám đốc. Có thể cần đến, nhưng nếu dùng ngay, trưởng khoa tham gia miễn cưỡng và tiếp tục chống đối ngầm.
  • B là quyền ép buộc — kém hiệu quả và có thể vi phạm giá trị tôn trọng, trung thực trong Bộ quy tắc đạo đức PMI nếu dùng để gây áp lực thiếu căn cứ.
  • C kết hợp quyền chuyên môn và thông tin, giải quyết đúng mối lo thật ("làm chậm khám bệnh").
  • D khai thác quyền tham chiếu của một đồng nghiệp — người trong cuộc thuyết phục tốt hơn người ngoài.

Câu trả lời tốt nhất theo tinh thần đề thi là C, có thể kết hợp D; A để dành khi các cách trên không hiệu quả và việc trì hoãn đe doạ mục tiêu dự án.

Cách áp dụng

Bước 1: Hiểu "vì sao" stakeholder kháng cự

Kháng cự thường có lý do hợp lý: lo mất thời gian, mất quyền kiểm soát, sợ sai trước người khác. Không hiểu lý do thì mọi cách gây ảnh hưởng chỉ là đoán.

Bước 2: Chọn nguồn quyền lực phù hợp

Ưu tiên chuyên môn, thông tin, tham chiếu. Khen thưởng ở dạng ghi nhận công khai (ví dụ khoa đầu tiên dùng thành thạo được giới thiệu trong giao ban bệnh viện) thường có hiệu quả.

Bước 3: Xây niềm tin trước khi cần

Giữ lời hứa nhỏ, minh bạch về hạn chế của hệ thống, ghi nhận đóng góp của người khác. Niềm tin là "vốn" để dùng khi cần thuyết phục điều khó.

Bước 4: Leo thang có căn cứ

Nếu sau các nỗ lực trên mà trì hoãn vẫn đe doạ mốc quan trọng, PM đưa vấn đề lên sponsor/ban chỉ đạo kèm dữ liệu và phương án — đó là quản trị, không phải trả đũa.

Quyền lực và loại hình tổ chức

Quyền chính thức của PM phụ thuộc nhiều vào cơ cấu tổ chức. Trong tổ chức theo chức năng hoặc ma trận yếu, PM gần như là điều phối viên, nhân sự báo cáo cho trưởng phòng chức năng. Trong ma trận mạnh hoặc tổ chức theo dự án, PM có quyền chính thức lớn hơn với nguồn lực và ngân sách. Đề thi thường cho biết loại tổ chức trong một mệnh đề ngắn ở đầu câu; chi tiết này giúp loại các đáp án kiểu "PM yêu cầu thành viên làm thêm giờ" khi PM thực ra không có quyền đó. Dù cơ cấu thế nào, cách tạo ảnh hưởng bền vững nhất vẫn dựa trên chuyên môn, thông tin và niềm tin.

Sai lầm thường gặp

  • Lấy chức danh làm quyền lực: PM trong tổ chức ma trận yếu gần như không có quyền chính thức với nhân sự.
  • Dùng đe doạ: tạo tuân thủ ngắn hạn, phá vỡ quan hệ dài hạn.
  • Quên quyền thông tin: dữ liệu khách quan thường thuyết phục hơn lập luận.
  • Chỉ gây ảnh hưởng khi có vấn đề: quan hệ chỉ được xây khi cần nhờ vả thì khó bền.

Góc ôn thi PMP

  • Câu hỏi "loại quyền lực nào hiệu quả nhất/bền vững nhất" → thường là chuyên môn hoặc tham chiếu; "kém hiệu quả nhất" → ép buộc.
  • Quyền chính thức của PM được trao qua điều lệ dự án (project charter) do sponsor ký.
  • Đáp án "báo cáo cấp trên của stakeholder" hay "đe doạ ghi nhận không hợp tác" thường là bẫy khi PM chưa tìm hiểu và thuyết phục.
  • Trong đề có chữ "PM không có quyền trực tiếp" → tìm đáp án dùng ảnh hưởng, hợp tác, chia sẻ lợi ích.

Nguồn tham khảo

  • PMP Examination Content Outline 2026 (PDF) – Project Management Institute
  • French and Raven's bases of power – Wikipedia
  • PMI Code of Ethics and Professional Conduct (PDF) – Project Management Institute
#pmp-exam#quyen-luc#french-raven#ảnh hưởng#eco-2026

Trắc nghiệm tình huống PMP

Câu 1/1
PM làm việc trong tổ chức ma trận yếu cần sự hỗ trợ của một trưởng phòng kỹ thuật, người không chịu sự quản lý của PM. Trưởng phòng này lo ngại dự án sẽ chiếm hết thời gian của kỹ sư giỏi nhất. Cách tạo ảnh hưởng nào nhiều khả năng mang lại hợp tác bền vững nhất?

Bạn chọn phương án nào?

Một trưởng phòng khách hàng có uy tín lớn công khai phản đối dự án trong các cuộc họp, nhưng chưa từng nêu lý do cụ thể. PM không có quyền gì với người này. Nếu là PM, bạn chọn bước đầu tiên nào?

Bài viết hữu ích? Chia sẻ cho đồng nghiệp nhé!

Đánh giá bài viết

Bình luận

Mục lục

Tình huống minh hoạPhân tích theo ECO 2026 và PMBOK® GuideCách áp dụngSai lầm thường gặpGóc ôn thi PMPNguồn tham khảoTrắc nghiệmBình chọn
Quảng cáoTemplate quản lý dự án (mẫu)
Quảng cáoBộ đề thi thử PMP (mẫu)