Planning poker mà ai cũng nhìn bài người ngồi cạnh: dùng đúng để tránh hiệu ứng mỏ neo

Tình huống minh hoạ

Tình huống và số liệu dưới đây là giả định, dùng để minh hoạ.

Một đội Scrum bảy người phát triển ứng dụng ngân hàng di động đã dùng planning poker được hai năm. Gần đây Scrum Master nhận thấy các buổi refinement có những dấu hiệu lạ:

• Khi lật bài, đa số thành viên chọn đúng con số mà trưởng nhóm kỹ thuật vừa nói "chắc tầm 5 thôi" trước đó.
• Một số người chọn 5 cho mọi thẻ vì "5 là số an toàn, không bị hỏi".
• Có thẻ cả đội tranh luận 25 phút giữa 8 và 13.
• Ước lượng gần như không bao giờ có chênh lệch lớn, nhưng nhiều hạng mục "5 điểm" lại kéo dài gấp ba hạng mục "5 điểm" khác.

Đội đang làm theo nghi thức của planning poker nhưng đánh mất lý do nó tồn tại.

Planning poker từ đâu ra và để làm gì

Planning poker được James Grenning mô tả và đặt tên năm 2002, sau đó Mike Cohn phổ biến rộng qua cuốn Agile Estimating and Planning. Cách làm cơ bản:

1. Người trình bày (thường là Product Owner) giải thích hạng mục; đội hỏi để làm rõ.
2. Mỗi người chọn bài úp, độc lập.
3. Cùng lật một lúc.
4. Người chọn số cao nhất và thấp nhất giải thích lý do.
5. Ước lượng lại cho tới khi hội tụ.

Bộ bài thường theo dãy gần Fibonacci (1, 2, 3, 5, 8, 13, 21…). Khoảng cách tăng dần có chủ đích: với việc lớn, phân biệt 13 và 14 là độ chính xác giả; dãy số buộc người ước lượng chọn một "bậc" phù hợp với mức bất định.

Lý do quan trọng nhất của việc úp bài rồi lật cùng lúc là chặn hiệu ứng mỏ neo (anchoring). Thí nghiệm năm 1974 của Tversky và Kahneman cho thấy một con số ngẫu nhiên cũng kéo lệch ước lượng của người nghe; nghiên cứu sau đó cho thấy cảnh báo hay khuyến khích bằng tiền không loại bỏ được hiệu ứng này. Planning poker không cố "dạy" người ta khỏi bị neo; nó không cho mỏ neo xuất hiện trước khi mỗi người tự nghĩ.

Đây là cùng ý tưởng với kỹ thuật Delphi (ước lượng độc lập, rồi thảo luận chênh lệch), nhưng nhanh và nhẹ hơn để dùng hằng tuần.

Chẩn đoán từng dấu hiệu