Chấm điểm có trọng số khi chọn nhà cung cấp: tính thế nào và tránh thiên lệch ra sao?

Điểm tổng = Σ (trọng số tiêu chí × điểm của nhà cung cấp theo tiêu chí đó), với tổng trọng số = 100%.

Ví dụ minh hoạ (giả định): thang điểm 1–10; trọng số: Giá 40%, Kỹ thuật 35%, Kinh nghiệm 25%.

→ Y thắng, dù Z rẻ nhất và tổng điểm thô của Y (23) cũng cao nhất — lần này hai cách trùng nhau, nhưng đề hay thiết kế để chúng khác nhau.

Điều kiện để phương pháp đúng

• Các tiêu chí phải được chấm trên cùng một thang (đã chuẩn hoá); trộn "triệu đồng" với "điểm 1–10" làm kết quả vô nghĩa.
• Có thể đặt tiêu chí loại (pass/fail) trước khi chấm, ví dụ chứng chỉ bắt buộc.

Chống thiên lệch

• Tiêu chí và trọng số phải được xác định trước khi nhận hồ sơ, nằm trong tài liệu mời thầu — thay đổi sau khi đã thấy giá là vi phạm công bằng, liên quan trực tiếp tới đạo đức nghề nghiệp.
• Nhiều người chấm độc lập rồi tổng hợp; ghi lại lý do chấm.

Trong PMBOK 6, đây là tiêu chí lựa chọn nguồn (source selection criteria) lập ở Lập kế hoạch mua sắm và dùng khi Tiến hành mua sắm (Conduct Procurements).

Nguồn:

• Wikipedia — Weighted sum model