Câu trả lời được chấp nhận
Nguyễn Thu Hà, PMP
Tình huống này có nhiều dấu hiệu cảnh báo (red flag) mà các chương trình tuân thủ chống hối lộ thường liệt kê:
- Phí thành công cao bất thường so với dịch vụ thật được mô tả.
- Thanh toán qua nước thứ ba không liên quan đến dự án.
- Đơn vị mới thành lập, năng lực không tương xứng, giá trị cốt lõi là "quan hệ".
- Đề nghị đến từ phía có lợi ích trực tiếp trong việc thắng thầu.
Công ty mình có liên quan không? Có thể có. Nhiều luật chống hối lộ có hiệu lực xuyên biên giới, như FCPA của Mỹ và Bribery Act 2010 của Anh, xử lý cả hành vi hối lộ thông qua trung gian, và Bribery Act còn quy định trách nhiệm của doanh nghiệp khi không ngăn chặn hối lộ do người liên quan thực hiện. Trong liên danh, việc "đối tác trả" không tự động tách bạch trách nhiệm. Pháp luật Việt Nam về phòng, chống tham nhũng và đấu thầu cũng nghiêm cấm đưa và nhận hối lộ, thông thầu.
PM nên làm gì
- Không tự đánh giá hay chấp thuận: chuyển ngay đề nghị cho pháp chế/tuân thủ của công ty, bằng văn bản.
- Đề nghị thực hiện thẩm định bên thứ ba (third-party due diligence): chủ sở hữu thật, năng lực, dịch vụ cụ thể, lý do mức phí.
- Không gửi thông tin hồ sơ thầu cho đơn vị trung gian đến khi có kết luận.
- Ghi lại mọi trao đổi liên quan.
- Nếu pháp chế kết luận rủi ro không thể chấp nhận: công ty có thể phải rút khỏi liên danh — đó là quyết định của lãnh đạo, nhưng PM cần cung cấp đầy đủ thông tin.
Nguồn: