Được gợi ý chi "phí bôi trơn" để hồ sơ cấp phép đi nhanh hơn: có phải chỉ là chi phí vận hành?

Câu trả lời ngắn: không chi, và báo cáo đề nghị đó cho bộ phận pháp chế/tuân thủ.

Về mặt pháp lý

• Khoản chi không chính thức cho người thực thi công vụ để làm nhanh một thủ tục thuộc phạm vi hối lộ theo pháp luật của nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam.
• Một số luật nước ngoài có hiệu lực ngoài lãnh thổ. Luật Chống hối lộ của Anh (Bribery Act 2010) không có ngoại lệ cho facilitation payment và có tội danh doanh nghiệp không ngăn chặn hối lộ do người liên quan thực hiện. Luật FCPA của Mỹ có ngoại lệ hẹp cho "thủ tục thường lệ" nhưng rất dễ bị hiểu sai và nhiều công ty đã cấm hẳn trong chính sách nội bộ.
• Chi qua trung gian không làm khoản chi trở nên hợp pháp; ghi sai thành "tiếp khách" còn là vi phạm về sổ sách kế toán.

Về mặt đạo đức nghề nghiệp: Bộ Quy tắc đạo đức PMI yêu cầu tuân thủ luật pháp và quy định, không dùng hoặc tham gia hành vi gian dối để đạt mục tiêu dự án.

Xử lý áp lực tiến độ

1. Ghi nhận rủi ro "chậm cấp phép" vào sổ đăng ký rủi ro, định lượng chi phí chờ mỗi tuần.
2. Dùng kênh hợp lệ: hồ sơ đầy đủ ngay từ đầu, làm việc trực tiếp với cơ quan cấp phép, hỏi rõ thời hạn giải quyết theo quy định, dịch vụ hỗ trợ chính thức nếu có.
3. Điều chỉnh lịch: chuyển các công việc không phụ thuộc giấy phép lên trước, lập phương án dự phòng.
4. Báo cáo sponsor: đây là rủi ro ở cấp doanh nghiệp, không phải quyết định của riêng PM.

Nguồn:

• Wikipedia — Bribery Act 2010
• Wikipedia — Facilitating payment
• PMI — Code of Ethics and Professional Conduct (PDF)