Thảo luận: MoSCoW, mô hình Kano hay chấm điểm giá trị — bạn ưu tiên yêu cầu thế nào khi làm đề và khi đi làm?

Tóm tắt nhanh cho ai cần:

• MoSCoW: Must / Should / Could / Won't (lần này). Đơn giản, dễ thống nhất với khách hàng. Điểm yếu: mọi người hay xếp quá nhiều vào "Must". Nguyên tắc của DSDM là phần Must không nên vượt khoảng 60% công sức.
• Kano: chia tính năng thành cơ bản (thiếu thì bất mãn, có cũng không làm vui hơn), hiệu suất (càng nhiều càng hài lòng), gây thích thú (không ai đòi nhưng có thì thích), không quan trọng và ngược. Hữu ích khi cần hiểu cảm nhận của khách hàng. Theo thời gian, tính năng gây thích thú dần trở thành cơ bản.
• 100 điểm / mua tính năng: mỗi bên liên quan có ngân sách điểm để phân bổ — buộc mọi người đánh đổi.
• WSJF (SAFe): chi phí của việc trì hoãn chia cho kích thước công việc — ưu tiên việc nhỏ mà giá trị cao.

Trong đề: thấy "khách hàng có quá nhiều yêu cầu bắt buộc, thời hạn cố định" → nghĩ đến MoSCoW; thấy "tìm hiểu mức hài lòng của người dùng với từng tính năng" → Kano.

Kinh nghiệm thực tế ở công ty mình (phần mềm B2B): MoSCoW dùng tốt nhất ở mức phát hành, khi chốt phạm vi với khách hàng cho một đợt bàn giao. Còn ở mức sprint, PO tự sắp xếp theo giá trị và rủi ro, không gắn nhãn nữa.

Bài học: khi khách hàng nói "tất cả đều Must", mình hỏi ngược "nếu phải ra mắt ngày mai mà thiếu tính năng này thì có ra mắt được không?". Câu này lọc được rất nhiều Must giả.

Mình từng thử Kano bằng khảo sát cặp câu hỏi (có tính năng thì bạn thấy sao / không có thì bạn thấy sao) cho ứng dụng nội bộ. Kết quả hay nhất là phát hiện hai tính năng đội định làm rất kỹ thực ra thuộc nhóm "không quan trọng" với người dùng — tiết kiệm được gần một sprint.

Nhược điểm là tốn công khảo sát, nên chỉ đáng làm khi số tính năng lớn và người dùng đa dạng.