Sự cố WIPP (02/2014): một từ "hữu cơ" trong quy trình và thùng chất thải phóng xạ phát nổ dưới lòng đất

Waste Isolation Pilot Plant (WIPP) là kho chứa ngầm sâu trong tầng muối ở New Mexico, dùng để chôn chất thải chứa nguyên tố siêu urani (transuranic) từ các cơ sở của DOE. Phòng thí nghiệm Quốc gia Los Alamos (LANL) đóng gói lại các thùng chứa muối nitrat cũ để chuyển tới WIPP.

Năm 2012, hướng dẫn đóng gói mới được ban hành; từ khoảng tháng 10/2012 các thùng được trộn với chất hấp thụ hữu cơ gốc lúa mì (một loại cát vệ sinh cho mèo) thay vì chất vô cơ gốc đất sét. Theo báo cáo điều tra, một quy định ghi "hữu cơ" mà không làm rõ loại gốc đất sét đã dẫn tới sự thay thế này.

Thùng số 68660 được xử lý ngày 04/12/2013 và đưa tới WIPP cuối tháng 01/2014. Ngày 14/02/2014, phản ứng toả nhiệt giữa muối nitrat, chất hấp thụ hữu cơ và chất trung hoà (triethanolamine) gây mất kiểm soát nhiệt; khí sinh ra đẩy bật nắp thùng, phát tán chất phóng xạ trong khu hầm và ra môi trường, làm 21 người nhiễm xạ ở mức thấp. EPA đánh giá liều phát tán ra ngoài không gây lo ngại cho sức khoẻ cộng đồng, nhưng kho phải dừng tiếp nhận chất thải trong thời gian dài.

Ban Điều tra Tai nạn (AIB) của DOE kết luận sự cố có thể ngăn ngừa, xuất phát từ thiếu sót trong quy trình của cả nhà thầu và cơ quan liên bang: quy trình đóng gói lại thiếu kiểm soát nguy cơ chặt chẽ, việc rà soát – phê duyệt ở LANL, WIPP và cấp liên bang đều không phát hiện vấn đề.