Phân hệ PM Study
  • Tình huốngTình huống thực chiến
  • Kịch bảnRa quyết định tình huống
  • Biểu mẫuKho biểu mẫu tải về
  • Thẻ ghi nhớHọc thuật ngữ PMP
  • Công cụMáy tính EVM, PERT, dự phòng
  • Hỏi đápHỏi đáp & thảo luận
  • Thử tháchMỗi ngày một câu hỏi PMP
  • Lý thuyếtBài học PMBOK 8 & ECO 2026
  • Luyện thiThi thử & ôn tập PMP
  • Bài viếtThư viện bài viết PMP
PM Study
Trang chủLý thuyếtTình huốngLuyện thiBiểu mẫuHỏi đáp
6 chuyên mụcXem tất cả bài viết →
  • Quản lý các bên liên quanTình huống về kỳ vọng, giao tiếp và gắn kết stakeholder.
  • Lãnh đạo & đội nhómXây dựng, dẫn dắt và giải quyết xung đột trong đội dự án.
  • Kế hoạch & tiến độLập kế hoạch, ước lượng, nén tiến độ và kiểm soát baseline.
  • Rủi ro & thay đổiNhận diện, ứng phó rủi ro và kiểm soát thay đổi phạm vi.
  • Agile & HybridLựa chọn và vận hành cách tiếp cận Agile, Predictive, Hybrid.
  • Luyện thi PMPChiến lược ôn tập và mẹo xử lý câu hỏi tình huống PMP.
Công cụBài viết
Trang chủLý thuyếtTình huốngLuyện thiBiểu mẫuHỏi đápChuyên mụcCông cụBài viết
/
PM Study

Học quản lý dự án và ôn thi PMP bằng tiếng Việt: lý thuyết PMBOK® Guide 8, tình huống thực tế và đề luyện thi theo ECO 2026.

Chuyên mục

  • Quản lý các bên liên quan
  • Lãnh đạo & đội nhóm
  • Kế hoạch & tiến độ
  • Rủi ro & thay đổi
  • Agile & Hybrid
  • Luyện thi PMP

Tài nguyên

  • Project Management Institute (PMI)
  • PMP Exam Content Outline
  • The Scrum Guide
  • PMI Vietnam Chapter

PM Study

  • Tất cả bài viết
  • Bài viết nổi bật
© 2026 PM StudyPMP® và PMBOK® là nhãn hiệu đã đăng ký của Project Management Institute.Phiên bản 1.12.1
  1. /Kế hoạch & tiến độ
  2. /SPI tiến về 1 dù công trình trễ hai tháng: dùng …
Kế hoạch & tiến độ· Domain: Đo lường

SPI tiến về 1 dù công trình trễ hai tháng: dùng earned schedule để đo tiến độ bằng thời gian

Gần cuối dự án, SPI truyền thống luôn tiến về 1 kể cả khi công trình trễ rõ rệt. Earned schedule đổi chênh lệch tiến độ từ tiền sang thời gian, giúp dự báo ngày hoàn thành đáng tin cậy hơn. Ví dụ tính từng bước.

HP
Nguyễn Thu Hà, PMP
15/08/2026
5 phút đọc 0 0
SPI tiến về 1 dù công trình trễ hai tháng: dùng earned schedule để đo tiến độ bằng thời gian

Tình huống minh hoạ

Tình huống dưới đây là giả định, dùng để minh hoạ.

Anh Phong là PM của nhà thầu thi công một trường trung học phổ thông tại Bắc Ninh: 3 khối nhà, giá trị hợp đồng 20 tỷ đồng, tiến độ 10 tháng. Công ty yêu cầu báo cáo EVM hằng tháng.

Tháng thứ 7, báo cáo cho thấy SPI = 0,72 – trễ rõ ràng. Đội tăng tốc, nhưng sang tháng 12 – tức đã quá hạn hai tháng – báo cáo lại cho SPI = 0,98, gần như "đúng tiến độ". Chủ đầu tư bối rối: công trình chưa bàn giao, quá hạn hai tháng mà chỉ số lại gần 1? Giám đốc công ty hỏi anh Phong: "Rốt cuộc mình trễ bao nhiêu ngày, và khi nào xong?"

Phân tích theo PMBOK® Guide

Measurement Performance Domain khuyến khích dùng các chỉ số giúp ra quyết định, bao gồm phân tích giá trị thu được (earned value analysis). Các chỉ số tiến độ của EVM truyền thống được tính bằng tiền:

  • SV = EV – PV
  • SPI = EV / PV

Hạn chế đã được biết rõ: khi dự án đi tới cuối, EV dần tiến tới BAC và PV đã bằng BAC, nên SV tiến về 0 và SPI tiến về 1 bất kể dự án trễ bao lâu. Khi dự án hoàn thành (dù trễ), SPI = 1.

Earned schedule (ES) – phần mở rộng của EVM do Walt Lipke đề xuất đầu những năm 2000 – giải quyết vấn đề này bằng cách hỏi: "Giá trị đã đạt được (EV) lẽ ra phải đạt ở thời điểm nào theo kế hoạch?" Thời điểm đó chính là ES.

Chỉ sốCông thứcÝ nghĩa
ESC + (EV – PV tại C) / (PV tại C+1 – PV tại C)Thời điểm kế hoạch tương ứng với EV hiện tại
SV(t)ES – ATChênh lệch tiến độ tính bằng thời gian
SPI(t)ES / ATHiệu suất tiến độ theo thời gian
IEAC(t)PD / SPI(t)Dự báo tổng thời gian hoàn thành

Trong đó: AT (actual time) là thời gian thực tế đã trôi qua, C là số kỳ trọn vẹn mà PV tích luỹ không vượt quá EV, PD (planned duration) là thời lượng kế hoạch.

Cách xử lý: tính từng bước

Bước 1 – Lập bảng PV tích luỹ theo baseline (đơn vị: tỷ đồng).

Tháng12345678

Tình huống liên quan

Kế hoạch & tiến độLập kế hoạch

Ngày go-live "chắc chắn" chỉ đạt được 8% số lần mô phỏng: phân tích rủi ro tiến độ bằng Monte Carlo

Lịch dự án ERP ghi go-live ở ngày làm việc thứ 120, nhưng ba nhánh công việc cùng hội tụ vào một mốc. Mô phỏng Monte Carlo cho thấy ngày đó chỉ đạt được khoảng 8% số lần lặp. Cách đọc đường cong S, hiểu merge bias và chọn mức dự phòng tiến độ có căn cứ.

Ngày đăng: 04/10/2026Lượt xem: 0Bình luận: 0
Agile & HybridĐo lường

Bảng Kanban kín việc mà khách vẫn chờ lâu: giới hạn WIP và định luật Little

Đội hỗ trợ triển khai có 6 người nhưng đang "ôm" 31 yêu cầu dở dang, khách hàng chờ trung bình hơn ba tuần. Dùng bốn chỉ số dòng chảy của Kanban Guide và định luật Little để chứng minh rằng bắt đầu ít việc hơn mới là cách xong việc nhanh hơn.

Ngày đăng: 02/10/2026Lượt xem: 2Bình luận: 0
Kế hoạch & tiến độLập kế hoạch

Đội kiểm thử quá tải 160% trong ba tuần: chọn resource leveling hay resource smoothing?

Lịch trình trông hợp lý cho tới khi xếp người vào: đội kiểm thử phải gánh 160% công suất trong ba tuần. Phân biệt resource leveling và resource smoothing, khi nào chấp nhận lùi mốc và khi nào chỉ dùng float.

Ngày đăng: 01/10/2026Lượt xem: 4Bình luận: 0
Kế hoạch & tiến độLập kế hoạch

40 ngày công không phải 8 ngày với 5 người: chuyển ước lượng công sang thời lượng cho đúng

Ước lượng 40 ngày công, chia cho 5 người, kế hoạch ghi 8 ngày. Thực tế mất 19 ngày. Phân biệt công (effort), thời lượng (duration) và thời gian trôi qua, tính hệ số khả dụng, và hiểu vì sao thêm người không rút ngắn tuyến tính.

Ngày đăng: 29/09/2026Lượt xem: 0Bình luận: 0
9
10
PV tích luỹ12,54,579,51214,5171920

Bước 2 – Tính tại cuối tháng 7 (AT = 7), EV = 10,5 tỷ.

  • EVM truyền thống: PV = 14,5 → SV = 10,5 – 14,5 = –4 tỷ; SPI = 10,5 / 14,5 ≈ 0,72.
  • Earned schedule: EV = 10,5 nằm giữa PV tháng 5 (9,5) và tháng 6 (12), nên C = 5.
    • ES = 5 + (10,5 – 9,5) / (12 – 9,5) = 5 + 1 / 2,5 = 5,4 tháng
    • SV(t) = 5,4 – 7 = –1,6 tháng (trễ khoảng 7 tuần)
    • SPI(t) = 5,4 / 7 ≈ 0,77
    • IEAC(t) = 10 / 0,77 ≈ 13 tháng

Bước 3 – Tính tại cuối tháng 12 (AT = 12), EV = 19,6 tỷ.

  • EVM truyền thống: PV = BAC = 20 → SPI = 19,6 / 20 = 0,98 – trông như "gần đúng tiến độ".
  • Earned schedule: EV = 19,6 nằm giữa PV tháng 9 (19) và tháng 10 (20), C = 9.
    • ES = 9 + (19,6 – 19) / (20 – 19) = 9,6 tháng
    • SV(t) = 9,6 – 12 = –2,4 tháng
    • SPI(t) = 9,6 / 12 = 0,80

Đây là câu trả lời anh Phong cần: công trình đang ở trạng thái mà kế hoạch đáng lẽ đạt được ở tháng 9,6 – tức trễ khoảng 2,4 tháng, và hiệu suất tiến độ thực tế khoảng 80%.

Bước 4 – Dùng kết quả để ra quyết định. Phần việc còn lại tương ứng 0,4 tháng kế hoạch. Nếu hiệu suất giữ như hiện tại, cần thêm khoảng 0,4 / 0,8 = 0,5 tháng. Anh Phong báo cáo chủ đầu tư ngày hoàn thành dự báo khoảng giữa tháng 13, kèm danh sách hạng mục còn lại và kế hoạch huy động thêm tổ đội hoàn thiện.

Bước 5 – Kết hợp với phân tích đường găng. ES đo tiến độ ở mức tổng thể, có thể che giấu việc làm vượt các hạng mục không găng trong khi hạng mục găng chậm. Anh Phong vẫn rà đường găng – lắp đặt hệ thống phòng cháy chữa cháy và nghiệm thu PCCC – vì đây là điều kiện để bàn giao.

Sai lầm thường gặp

  • Kết luận "đã bắt kịp tiến độ" chỉ vì SPI tiến về 1 ở giai đoạn cuối.
  • Dùng SPI theo tiền để dự báo ngày hoàn thành – SPI đo hiệu suất giá trị, không trực tiếp cho biết trễ bao nhiêu ngày.
  • Bỏ qua đường găng: ES và SPI là chỉ số tổng hợp, không thay thế phân tích lịch trình.
  • Baseline PV không đáng tin cậy: ES chỉ tốt khi đường PV tích luỹ phản ánh đúng kế hoạch.
  • Chỉ báo cáo con số mà không giải thích cho chủ đầu tư ý nghĩa của chúng.

Liên hệ đề thi PMP

Câu hỏi: Dự án đã quá ngày kết thúc theo kế hoạch hai tháng và vẫn chưa hoàn thành. Báo cáo EVM cho thấy SPI = 0,97. Nhận định nào đúng nhất?

  • A. Dự án gần như đúng tiến độ
  • B. SPI theo tiền tiến dần về 1 ở giai đoạn cuối nên không còn phản ánh đúng mức trễ; cần phân tích bằng thời gian hoặc theo lịch trình
  • C. Dự án đang vượt tiến độ
  • D. Cần tính lại CPI để biết tiến độ

Đáp án: B. Khi PV đã bằng BAC, SPI chỉ còn phụ thuộc vào EV và tiến về 1 khi công việc gần xong, bất kể đã trễ bao lâu. Cần dùng phân tích lịch trình hoặc chỉ số theo thời gian như earned schedule. CPI (D) đo hiệu suất chi phí, không phải tiến độ.

Bài học rút ra

  • SPI và SV theo tiền mất ý nghĩa ở giai đoạn cuối dự án trễ hạn.
  • Earned schedule đổi chênh lệch tiến độ sang đơn vị thời gian, dễ hiểu với lãnh đạo và chủ đầu tư.
  • Dùng SPI(t) để dự báo thời gian hoàn thành, nhưng luôn kiểm tra chéo với đường găng.
  • Mọi chỉ số chỉ đáng tin khi baseline PV được lập và giữ ổn định.
#evm#earned-schedule#schedule#kpi

Trắc nghiệm tình huống PMP

Câu 1/5
Dự án có thời lượng kế hoạch 8 tháng, PV tích luỹ theo baseline (tỷ đồng) từ tháng 1 đến tháng 8 lần lượt là 2; 5; 9; 14; 18; 21; 23; 24. Cuối tháng 6 (AT = 6), EV = 12 tỷ. Earned schedule (ES) và chênh lệch tiến độ theo thời gian SV(t) là bao nhiêu?

Bạn chọn phương án nào?

Công trình trường học đã quá hạn hai tháng nhưng SPI tháng 12 lại là 0,98. Giám đốc hỏi: "Rốt cuộc mình trễ bao nhiêu ngày, khi nào xong?". Nếu là PM, bạn trả lời dựa trên phương pháp nào?

Bài viết hữu ích? Chia sẻ cho đồng nghiệp nhé!

Đánh giá bài viết

Bình luận

Mục lục

Tình huống minh hoạPhân tích theo PMBOK® GuideCách xử lý: tính từng bướcSai lầm thường gặpLiên hệ đề thi PMPBài học rút raTrắc nghiệmBình chọn
Quảng cáoBộ đề thi thử PMP (mẫu)
Quảng cáoTemplate quản lý dự án (mẫu)