Nguyễn Thu Hà, PMP
Ban biên tập gợi ý một vài góc nhìn để thảo luận.
Vì sao người ta im lặng
- Sợ bị phạt hoặc bị đánh giá kém năng lực.
- Hy vọng tự xoay xở được ("cố thêm vài ngày là kịp").
- Kinh nghiệm cũ: người báo tin xấu bị giao thêm việc báo cáo, bị "soi" nhiều hơn.
- Không chắc thông tin có đủ quan trọng để báo.
Nghiên cứu về an toàn tâm lý (psychological safety) cho thấy đội hiệu quả không phải là đội ít mắc lỗi, mà là đội dám nói ra lỗi và rủi ro, vì tin rằng mình sẽ không bị trừng phạt khi lên tiếng.
Việc PM có thể làm ngay
- Phản ứng đầu tiên quyết định tất cả: khi nhận tin xấu, câu đầu tiên nên là "Cảm ơn đã báo sớm. Mình cùng xem có thể làm gì." — không phải "Tại sao?".
- Hỏi chủ động và cụ thể: thay vì "Mọi thứ ổn chứ?", hãy hỏi "Điều gì có khả năng làm chúng ta trễ mốc tới?" hoặc "Nếu được thêm một thứ, bạn cần gì nhất?".
- Làm gương: PM tự chia sẻ sai sót và điều mình chưa chắc chắn.
- Bảo vệ người báo: không biến tin xấu thành cuộc truy trách nhiệm trước sếp; PM đứng ra nhận trách nhiệm trước cấp trên.
- Hiển thị công việc (bảng Kanban, burndown) để vấn đề lộ ra tự nhiên thay vì phụ thuộc vào ai đó "dám nói".
Theo PMBOK 7, đây là phần của lãnh đạo phục vụ và nguyên tắc tạo môi trường hợp tác cho đội dự án.
Bạn đã làm gì — hoặc từng gặp PM nào làm gì — khiến bạn dám nói thật?
Nguồn: