Câu trả lời được chấp nhận
Nguyễn Thu Hà, PMP
Pre-mortem được Gary Klein giới thiệu trên Harvard Business Review (2007). Ý tưởng: thay vì hỏi "điều gì có thể sai?", hãy giả định dự án đã thất bại rồi hỏi "vì sao nó thất bại?". Cách đặt vấn đề này giúp người có lo ngại dám nói ra — điều mà buổi brainstorm thông thường hay bỏ lỡ vì không ai muốn bị xem là bi quan.
Các bước (khoảng 60 phút, 3–11 người)
- Chuẩn bị: mọi người nắm kế hoạch dự án.
- Đặt bối cảnh: "Hôm nay là ngày ... (sau go-live 3 tháng). Dự án đã thất bại nặng nề."
- Viết lặng lẽ 10 phút: mỗi người tự liệt kê lý do — làm riêng để tránh hiệu ứng đám đông.
- Chia sẻ lần lượt: mỗi người đọc một lý do cho đến khi hết; không tranh luận.
- Gom nhóm và bỏ phiếu: mỗi người 3 phiếu cho rủi ro đáng lo nhất.
- Thảo luận top 3: phản ứng cụ thể, người chịu trách nhiệm, hạn.
- Atlassian còn gợi ý thêm vòng "điều gì làm dự án thành công vượt mong đợi" để nhận diện cơ hội.
Đưa kết quả vào đâu
- Rủi ro → sổ đăng ký rủi ro (Identify Risks, 11.2), với chủ rủi ro và phản ứng.
- Giả định nghi ngờ → sổ giả định.
- Hành động phòng ngừa → kế hoạch dự án / backlog.
Lo đội mất tinh thần? Thực tế ngược lại: tập trung vào lý do và hành động phòng ngừa giúp đội tự tin hơn. Facilitator nên giữ tinh thần "không đổ lỗi", nhấn mạnh đây là bài tập tưởng tượng.
Nguồn: