Mỏ dầu Kashagan (2000–2016): dòng dầu đầu tiên sau 13 năm, dừng sau vài tuần và ba năm thay đường ống
Kashagan ở biển Caspi được phát hiện năm 2000 và là một trong những dự án dầu khí đắt nhất thế giới. Sau nhiều năm trễ, dòng dầu đầu tiên chảy ngày 11/9/2013 nhưng rò khí khiến sản xuất dừng chỉ vài tuần sau: đường ống không chịu được khí chua chứa H₂S và phải thay toàn bộ. Sản xuất thương mại chỉ bắt đầu lại vào cuối năm 2016. Bài học về lập tiến độ khi chạy thử và khởi động bị coi là "bước cuối nhỏ".
Bối cảnh thực tế
Kashagan là mỏ dầu ngoài khơi phía bắc biển Caspi (Kazakhstan), phát hiện năm 2000. Mỏ nằm ở vùng nước nông đóng băng vào mùa đông, áp suất vỉa cao và dầu chứa nhiều hydro sunfua (H₂S) độc hại. Dự án do liên doanh North Caspian Operating Company (NCOC) điều hành, gồm Eni, ExxonMobil, Shell, Total, KazMunayGas, CNPC và Inpex.
Theo báo chí ngành (Offshore Engineer, Reuters qua BusinessDay) và tổng hợp công khai:
- Chi phí dự án thường được báo khoảng 50 tỷ USD; có ước tính còn cao hơn nhiều.
- Năm 2008, các bên ký thoả thuận bồi thường cho chính phủ Kazakhstan vì phát triển mỏ có thể trễ khoảng 5 năm; quyền điều hành chuyển từ Eni sang NCOC đầu năm 2009.
- Dòng dầu đầu tiên ngày 11/9/2013. Khoảng một tuần sau phát hiện rò khí; lần rò thứ hai ngày 9/10/2013 khiến sản xuất dừng hẳn.
- Nguyên nhân: đường ống dẫn dầu và khí bằng thép carbon bị nứt do ăn mòn ứng suất trong môi trường khí chua. Cả hai tuyến ống phải thay mới; tài liệu Reuters xem được năm 2014 ước chi phí thay ống từ khoảng 1,6 tới 3,6 tỷ USD.
- Tháng 3/2014, Kazakhstan phạt các nhà điều hành khoảng 735 triệu USD. Sản xuất chạy lại tháng 10/2016 và sản xuất thương mại bắt đầu tháng 11/2016.
Phân tích nguyên nhân theo chuẩn PMP
Chạy thử và khởi động được coi là mốc, không phải giai đoạn
Trong lịch dự án, "dòng dầu đầu tiên" thường là một cột mốc. Thực tế, khởi động một hệ thống khí chua áp suất cao là chuỗi công việc dài có rủi ro riêng; khi nó không được lập kế hoạch chi tiết, mọi trục trặc ở đây trực tiếp thành trễ hạn toàn dự án.
Rủi ro kỹ thuật cốt lõi nằm trên đường găng nhưng không có phương án dự phòng
Môi trường H₂S là đặc điểm đã biết của mỏ từ đầu. Vật liệu đường ống chịu khí chua là hạng mục trên đường găng; khi nó hỏng, không có tuyến dự phòng nên cả hệ thống dừng ba năm.