Thanh Gantt báo 80% mà mới đổ xong 3 trên 8 sàn: phân biệt phần trăm thời lượng, phần trăm công và phần trăm vật lý
Cùng một hoạt động, phần mềm lập lịch có thể cho ba con số "đã hoàn thành" khác nhau: theo thời gian đã trôi, theo giờ công đã dùng và theo khối lượng làm xong. Bài viết đặt ba con số cạnh nhau trên ví dụ thi công 8 sàn, chỉ ra con số nào được dùng để tính EV và cách cập nhật lịch cho trung thực.
Tình huống minh hoạ
Tình huống và số liệu dưới đây là giả định, dùng để minh hoạ.
Một nhà thầu thi công kết cấu khung bê tông cho toà nhà 8 sàn. Hoạt động "Kết cấu sàn 1–8" được lập kế hoạch như sau:
- Thời lượng: 40 ngày làm việc (5 ngày mỗi sàn).
- Công: 3.200 giờ công (400 giờ mỗi sàn).
- Ngân sách: 4.000 triệu đồng (500 triệu mỗi sàn).
Hoạt động bắt đầu đúng hạn. Đến ngày thứ 32, kỹ sư lập lịch bấm "cập nhật đến ngày báo cáo" trong phần mềm, thanh Gantt tô đậm 80% và báo cáo tuần ghi "kết cấu đạt 80%". Trưởng ban quản lý dự án xuống công trường và đếm được: 3 sàn đã đổ bê tông xong, sàn 4 đang lắp cốp pha.
Không ai nói dối. Họ chỉ đang dùng những thước đo khác nhau mà cùng gọi là "phần trăm hoàn thành".
Ba con số, ba câu hỏi khác nhau
| Thước đo | Công thức | Ngày 32 | Trả lời câu hỏi |
|---|---|---|---|
| % thời lượng | Thời lượng thực tế ÷ (thực tế + còn lại) | 32 ÷ 40 = 80% | Đã trôi bao nhiêu phần thời gian dự kiến? |
| % công | Công đã dùng ÷ (đã dùng + còn lại) | 1.920 ÷ 3.200 = 60% | Đã tiêu bao nhiêu phần giờ công? |
| % vật lý | Khối lượng xong ÷ tổng khối lượng | 3 ÷ 8 = 37,5% | Đã làm ra bao nhiêu phần sản phẩm? |
Phần trăm thời lượng là mặc định của nhiều phần mềm lập lịch: khi đẩy ngày cập nhật lên mà không sửa "thời lượng còn lại", phần mềm hiểu rằng công việc vẫn xong đúng 40 ngày, nên ngày 32 tức là 80%. Con số này chỉ đúng nếu phần còn lại thật sự còn 8 ngày.
Phần trăm công đo mức tiêu hao nguồn lực. Nó cho biết đội đã "đốt" bao nhiêu giờ, không cho biết đã làm ra bao nhiêu.
Phần trăm vật lý đo sản phẩm: số sàn đã đổ, số mét cáp đã kéo, số mô-đun đã nghiệm thu. Đây là con số duy nhất trả lời câu hỏi của chủ đầu tư: "đã có gì trong tay?".
Con số nào dùng để tính EV
Tình huống liên quan
Rút ngắn 4 ngày tốn bao nhiêu: nén tiến độ bằng crashing theo chi phí biên và chi phí gián tiếp
Khi khách hàng muốn bàn giao sớm hơn, câu hỏi đúng không phải là "có làm được không" mà là "mỗi ngày rút ngắn tốn thêm bao nhiêu". Bài viết đi qua một ví dụ số đầy đủ: chọn hoạt động nén theo chi phí biên, theo dõi đường găng đổi chỗ và tìm điểm dừng khi tính cả chi phí gián tiếp và tiền phạt.
Cho lập trình bắt đầu khi thiết kế mới xong một nửa: tính lợi và rủi ro làm lại của fast-tracking
Fast-tracking rút ngắn tiến độ bằng cách cho các hoạt động vốn nối tiếp chạy chồng lên nhau. Không tốn thêm tiền ngay, nhưng phải trả bằng rủi ro làm lại. Bài viết lượng hoá đánh đổi đó bằng giá trị kỳ vọng và gợi ý cách chọn mức chồng lấn hợp lý.
Đề đưa biểu đồ, không cho bảng số: đọc đường PV–EV–AC và ma trận xác suất – tác động trong câu hỏi hình ảnh PMP
Câu hỏi dựa trên hình ảnh là dạng mới của đề PMP 2026: đề cho một biểu đồ và bạn phải tự rút ra con số hoặc kết luận. Bài viết hướng dẫn đọc đồ thị giá trị thu được (PV, EV, AC theo thời gian) và ma trận xác suất – tác động, kèm các bẫy đọc trục và đơn vị.
Cùng một gói việc, giá trị thu được từ 0 đến 84 triệu: chọn quy tắc đo EV cho đúng
Giá trị thu được (EV) chỉ khách quan khi quy tắc đo được thống nhất trước. Bài viết so sánh 0/100, 50/50, phần trăm hoàn thành ước tính, mốc có trọng số, đơn vị hoàn thành và LOE trên cùng một gói việc, chỉ ra vì sao EV có thể dao động từ 0 đến 84 triệu đồng và cách chọn quy tắc theo đặc điểm công việc.