Mùa gió mùa và sóng lớn: đưa rủi ro thời tiết vào kế hoạch dự án điện gió gần bờ

Tình huống minh hoạ

Tình huống dưới đây là giả định, dùng để minh hoạ.

Một nhà đầu tư năng lượng triển khai dự án điện gió gần bờ tại vùng ven biển đồng bằng sông Cửu Long, gồm 12 tua-bin. Kế hoạch lắp đặt được lập theo định mức "mỗi tua-bin 6 ngày", nối tiếp nhau, tổng 72 ngày, bắt đầu từ tháng 11. Kỹ sư Phạm Văn Đức – PM phía tổng thầu – tin rằng định mức này đã có kinh nghiệm từ dự án trước.

Tuy nhiên, dự án trước thi công vào mùa hè. Tháng 11 là lúc gió mùa Đông Bắc mạnh dần, sóng lớn khiến sà lan cẩu không thể ra vị trí trong nhiều ngày. Sau sáu tuần, đội mới lắp xong bốn tua-bin. Mốc phát điện thương mại – gắn với hợp đồng mua bán điện và kế hoạch dòng tiền của nhà đầu tư – có nguy cơ trễ hơn hai tháng.

Phân tích theo PMBOK® Guide

Uncertainty Performance Domain. Thời tiết là ví dụ rõ ràng của biến thiên (variability) – sự bất định về một đại lượng có thể đo lường, khác với sự kiện rủi ro rời rạc. PMBOK® Guide 7 phân biệt rủi ro với các dạng bất định khác như mơ hồ (ambiguity), phức tạp (complexity) và biến động (volatility); với biến thiên, cách tiếp cận hiệu quả là dùng dữ liệu lịch sử và mô phỏng thay vì một con số cố định.

Thời tiết cũng là yếu tố môi trường doanh nghiệp (EEF) bên ngoài: dự án không thay đổi được nguyên nhân, nhưng có thể thiết kế kế hoạch để chịu đựng nó.

Nguyên tắc liên quan:

• Optimize risk responses.
• Embrace adaptability and resiliency – kế hoạch cần có khả năng hấp thụ biến động và phục hồi nhanh.
• Tailor based on context – định mức từ dự án mùa hè không áp dụng nguyên cho dự án mùa gió.

Nguyên nhân gốc:

1. Ước lượng một điểm bỏ qua thời gian chờ thời tiết.
2. Không dùng dữ liệu khí tượng – hải văn lịch sử để xác định số ngày thi công khả thi theo tháng.
3. Không có dự phòng tiến độ (schedule reserve) gắn với rủi ro thời tiết.
4. Trình tự công việc cứng nhắc, không tận dụng được ngày thời tiết xấu cho các công việc trên bờ.

Cách xử lý

Bước 1 – Lượng hoá "cửa sổ thời tiết"

Thu thập dữ liệu sóng, gió nhiều năm của khu vực (từ cơ quan khí tượng hoặc đơn vị tư vấn hải văn) và giới hạn vận hành của sà lan cẩu, sau đó ước tính số ngày làm việc khả thi: