Đây là hiện tượng thường gọi vui là "Agile chỉ ở tầng đội": nghi thức thay đổi, nhưng các hệ thống xung quanh (ngân sách, quản trị, hợp đồng, kiểm thử) vẫn vận hành theo vòng đời dự đoán. Theo PMBOK 7, lĩnh vực hiệu suất Development approach & life cycle nhấn mạnh việc chọn cách tiếp cận theo đặc điểm sản phẩm và tổ chức; nguyên tắc tư duy hệ thống nhắc rằng tối ưu một bộ phận không làm cả hệ thống tốt hơn.
Một ví dụ công khai: dự án Virtual Case File của FBI bị huỷ năm 2005 sau khi tiêu tốn khoảng 170 triệu USD, với các vấn đề như yêu cầu thay đổi liên tục, nhiều đời lãnh đạo dự án, phạm vi phình to. Dự án kế nhiệm Sentinel, theo các tài liệu tổng hợp, đã hoàn thành khi chuyển sang cách làm agile. Bài học không phải "agile luôn thắng", mà là cách làm phải phù hợp với mức độ bất định của yêu cầu.
Gợi ý bắt đầu sửa từ đâu:
-
Product Owner thật sự. Scrum Guide nói PO chịu trách nhiệm tối đa hoá giá trị sản phẩm và là một người, không phải hội đồng. PO kiêm nhiệm không dự review là điểm nghẽn số một. Cần thương lượng với lãnh đạo: hoặc dành đủ thời gian, hoặc cử người được trao quyền.
-
Đưa kiểm thử vào trong đội và mở rộng Định nghĩa hoàn thành để mỗi sprint ra được phần tăng trưởng (increment) có thể phát hành. Không còn "đợt bàn giao cuối quý".
-
Đổi báo cáo theo kết quả. Thay "% hoàn thành" bằng demo sản phẩm, biểu đồ burnup theo phạm vi, các chỉ số giá trị. Mời lãnh đạo dự một sprint review — một buổi demo thật thường thuyết phục hơn mười trang báo cáo.
-
Ngân sách theo dòng giá trị/đội ổn định thay vì theo đặc tả chi tiết — đây là thay đổi khó, cần làm từng bước với phòng tài chính, có thể bắt đầu bằng thí điểm.
-
Chấp nhận mô hình lai khi hợp lý. Một số phần (hạ tầng, tuân thủ quy định, tích hợp hệ thống lõi) có thể vẫn cần kế hoạch dự đoán; phần giao diện, sản phẩm số cho khách hàng hợp agile hơn. Hybrid có chủ đích tốt hơn nhiều so với "agile danh nghĩa".
Nhớ lại Tuyên ngôn Agile: phần mềm chạy được là thước đo chính của tiến độ, và đội định kỳ suy ngẫm để làm việc hiệu quả hơn. Nếu sau 6 tháng chưa ra được phần mềm chạy được thường xuyên, đó là chủ đề số một cho retrospective cấp tổ chức.
Nguồn: