Số 196Quản lý Mua sắm

Chương trình Thameslink (Anh): ga London Bridge tăng chi phí 18% vì thay đổi thiết kế mà báo cáo của nhà thầu không cho thấy kịp

Network Rail giữ được tiến độ cực kỳ khắt khe khi xây lại ga London Bridge trong lúc ga vẫn hoạt động, nhưng ngân sách giai đoạn hai tăng 474 triệu bảng. Báo cáo của nhà thầu chính và cách quản lý hợp đồng đã không sớm làm lộ ra chi phí của hàng loạt thay đổi thiết kế. Song song, đoàn tàu Siemens Class 700 trễ vì phần mềm. Bài học về kiểm soát thay đổi và minh bạch chi phí trong hợp đồng.

Nguyễn Thu Hà, PMP

21/12/2025

4 phút đọc 0

Bình luận0

Bối cảnh thực tế

Chương trình Thameslink nhằm cho phép tới 24 chuyến mỗi giờ mỗi chiều chạy xuyên trung tâm London. Chương trình gồm hai giai đoạn hạ tầng do Network Rail thực hiện (tổng 5,5 tỷ bảng, giá 2017), 115 đoàn tàu Class 700 mới do Siemens sản xuất và bảo trì (thuê qua Cross London Trains), và nhượng quyền khai thác TSGN.

Giai đoạn một (ga Blackfriars, Farringdon) hoàn thành đúng hạn và ngân sách năm 2011. Giai đoạn hai — xây lại ga London Bridge trong khi ga vẫn phục vụ hành khách — có những đặc thù sau theo NAO (2017):

Hạ tầng mới chỉ được đưa vào sử dụng trong các kỳ nghỉ lễ khi có thể đóng ga; trượt một đợt có thể làm chậm cả năm. Network Rail đã giữ được các đợt này.
Ngân sách giai đoạn hai tăng 18%, từ 2.629 lên 3.103 triệu bảng, chủ yếu ở London Bridge: hiện trạng không như dự kiến, phải đổi thiết kế, làm thêm và đẩy nhanh việc khác để giữ tiến độ.
Quy trình của Network Rail không được thiết kế cho khối lượng thay đổi thiết kế lớn như vậy. Chi phí tăng do thay đổi thiết kế đã không lộ ra ngay qua báo cáo của nhà thầu chính (Costain) và cách Network Rail quản lý hợp đồng.
Network Rail sau đó sửa điều khoản hợp đồng, làm việc gần hơn với nhà thầu để khuyến khích quản lý thay đổi hiệu quả và báo cáo chi phí minh bạch, thống nhất.
Siemens gặp khó khăn hoàn thiện phần mềm trên tàu, khiến chuyến tàu đầu tiên vào khai thác chậm hơn ba tháng; sau đó Siemens khắc phục và đẩy nhanh nghiệm thu để bắt kịp lịch.

Phân tích nguyên nhân theo chuẩn PMP

Rủi ro hiện trạng của công trình cải tạo chưa được lượng hoá
Cải tạo một ga cũ đang vận hành luôn có rủi ro "điều kiện hiện trường khác dự kiến". Nếu chưa khảo sát đủ, phải có dự phòng (contingency reserve) và cơ chế điều chỉnh thiết kế trong hợp đồng tương xứng. Đây là rủi ro đã biết – chưa biết (known-unknown) điển hình.
Quy trình kiểm soát thay đổi không theo kịp khối lượng
Thực hiện kiểm soát thay đổi tích hợp (Perform Integrated Change Control) cần được thiết kế theo khối lượng thay đổi dự kiến. Khi hàng trăm thay đổi thiết kế đi qua một quy trình làm cho số ít, quy trình trở nên chậm và kém hiệu quả, và chi phí thực tế bị "trễ" so với thực tế công trường.

Chương trình Thameslink (Anh): ga London Bridge tăng chi phí 18% vì thay đổi thiết kế mà báo cáo của nhà thầu không cho thấy kịp

Bối cảnh thực tế

Phân tích nguyên nhân theo chuẩn PMP

Rủi ro hiện trạng của công trình cải tạo chưa được lượng hoá

Quy trình kiểm soát thay đổi không theo kịp khối lượng

Báo cáo chi phí của bên bán không minh bạch

Phần mềm là đường găng ẩn của sản phẩm phần cứng

Lẽ ra PM nên làm gì

Bước 1: Đưa nghĩa vụ báo cáo thay đổi vào hợp đồng từ đầu

Bước 2: Phân luồng thay đổi theo mức độ

Bước 3: Khảo sát hiện trạng sớm và giữ dự phòng tương xứng

Bước 4: Mốc kiểm thử phần mềm trong hợp đồng cung cấp đoàn tàu

PM Takeaway (Bài học rút ra)

Nguồn tham khảo

Trắc nghiệm tình huống PMP

Nếu là PM của Network Rail năm 2015, khi phát hiện chi phí thay đổi thiết kế ở London Bridge chưa được phản ánh trong báo cáo, bạn chọn hướng nào?

Tình huống này hữu ích với bạn?

Bình luận (0)