Theo Văn phòng Kiểm toán Chính phủ Mỹ (GAO, 4/2024), ước tính chi phí duy trì đội máy bay F-35 tăng từ 1.100 tỷ USD (2018) lên 1.580 tỷ USD (2023); cộng chi phí mua sắm, tổng chi phí chương trình vượt 2.000 tỷ USD. Phân tích chi phí vòng đời, mục tiêu chi phí vận hành và việc thực hiện khuyến nghị kiểm toán.
Cắt giờ bay làm giảm chi phí hằng năm nhưng cũng giảm giá trị nhận được (năng lực sẵn sàng, huấn luyện). Đây là thay đổi phạm vi lợi ích, không phải cải thiện hiệu suất chi phí; nếu chỉ nhìn tổng chi, tổ chức dễ nhầm “chi ít hơn” với “hiệu quả hơn”.
30 trong 43 khuyến nghị chưa được thực hiện cho thấy vòng học hỏi bị đứt. Trong quản lý dự án, bài học kinh nghiệm (lessons learned) và phát hiện kiểm toán phải được chuyển thành hành động có chủ sở hữu và hạn hoàn thành.
Mọi quyết định thiết kế, mua sắm lớn được so sánh theo chi phí vòng đời (mua sắm + vận hành + bảo dưỡng + nâng cấp + thanh lý), không chỉ giá mua. Ghi rõ giả định về giờ bay, độ tin cậy và tuổi thọ.
Chuyển mục tiêu “chi phí mỗi máy bay mỗi năm” thành các chỉ số kỹ thuật (thời gian giữa hai lần hỏng, thời gian sửa chữa, tỷ lệ sẵn sàng) và theo dõi định kỳ:
Chi phí thực tế ≤ mục tiêu + 5%: duy trì, chia sẻ thực hành tốt.
Vượt 5–20%: phân tích nguyên nhân gốc theo hạng mục (phụ tùng, nhân lực, sửa chữa) và lập kế hoạch khắc phục.
Vượt trên 20%: đánh giá lại chiến lược duy trì, trình cấp quyết định phương án thay thế.
Báo cáo riêng hai loại: chi phí giảm do làm hiệu quả hơn (cùng giờ bay, cùng sẵn sàng) và chi phí giảm do dùng ít hơn. Chỉ loại thứ nhất là cải thiện quản lý chi phí.
Lập nhật ký khuyến nghị với chủ sở hữu, hạn hoàn thành và bằng chứng thực hiện; báo cáo tiến độ thực hiện cho cấp quản trị định kỳ.
Giá mua chỉ là phần nổi của tảng băng chi phí. PM phải đưa chi phí vòng đời vào mọi quyết định thiết kế và mua sắm, vì những gì được quyết hôm nay sẽ định đoạt chi phí vận hành trong nhiều thập kỷ.
Bạn chọn phương án nào?