Sở GD&ĐT Gia Lai: 13 dự án phần mềm 33 tỷ đồng và kết luận thanh tra về thanh toán, bản quyền và phần mềm không được dùng

Thanh tra tỉnh Gia Lai rà soát giai đoạn 2015–2021 với 13 dự án phần mềm và 2 phần mềm gia hạn của Sở Giáo dục và Đào tạo, tổng thanh toán 33 tỷ đồng. Kết luận nêu thanh toán vượt khối lượng và đơn giá, mua phiên bản máy chủ cho trường chỉ dùng máy khách, một số phần mềm ít đơn vị sử dụng và nhiều hợp đồng không công khai kết quả lựa chọn nhà thầu. Một ví dụ Việt Nam về mua sắm phần mềm trong khu vực công.

Nguyễn Thu Hà, PMP

11/09/2026

4 phút đọc 0

Bình luận0

Bối cảnh thực tế

Ngày 03/06/2022, báo Diễn đàn Doanh nghiệp đưa tin về kết luận của Thanh tra tỉnh Gia Lai đối với việc đầu tư, mua sắm phần mềm ứng dụng công nghệ thông tin của Sở GD&ĐT giai đoạn 2015–2021. Sở là chủ đầu tư 13 dự án phần mềm và gia hạn thêm 2 phần mềm, tổng số tiền thanh toán 33 tỷ đồng.

Một số phát hiện được bài báo nêu:

Phần mềm tuyển sinh (2018): không đúng kế hoạch phê duyệt mô tả là phần mềm nội bộ; hệ thống thuộc sở hữu một công ty. Sở nghiệm thu, thanh toán năm 2019 nhưng đến năm 2020 công ty mới bàn giao tài khoản. Thanh toán vượt 670 triệu đồng.
Hệ thống số hoá và quản lý dữ liệu (2020): thanh toán thừa khối lượng hồ sơ và 17.718 trang nhập liệu, đơn giá không theo Thông tư 194 (2012) của Bộ Tài chính; hơn 458 triệu đồng và hơn 569 triệu đồng, tổng khoảng trên 1 tỷ đồng.
Phần mềm ngân hàng câu hỏi (2020): cung cấp phiên bản máy khách cho 17 phòng giáo dục huyện nhưng tính giá phiên bản máy chủ; thanh toán vượt 464 triệu đồng.
Sử dụng: một số phần mềm (thu phí 2021, ngân hàng câu hỏi 2020, công cụ soạn bài giảng điện tử 2020) không được nhiều đơn vị trực thuộc sử dụng.
Đấu thầu: nhiều hợp đồng phần mềm không công khai kết quả lựa chọn nhà thầu.

Bài báo nêu tổng thất thoát khoảng 2,3 tỷ đồng (các khoản liệt kê cộng lại khoảng 2,16 tỷ; bài không giải thích phần chênh). Thanh tra kiến nghị thu hồi nộp ngân sách, xem xét trách nhiệm và đào tạo, khắc phục để các đơn vị dùng được phần mềm. Bài không nêu tên nhà thầu hay ngày ký hợp đồng.

Phân tích nguyên nhân theo chuẩn PMP

Xác định nhu cầu và hình thức sở hữu sai ngay từ kế hoạch (Plan Procurement)
Phần mềm được duyệt là nội bộ nhưng thực tế là sản phẩm thuộc sở hữu công ty. Quyết định sở hữu hay thuê, quyền mã nguồn và quyền truy cập dữ liệu phải thống nhất trong kế hoạch mua sắm; thiếu nó, đơn vị chi tiền mà không kiểm soát được tài sản.
Nghiệm thu và thanh toán không gắn với khối lượng thật (Control Procurements)

Sở GD&ĐT Gia Lai: 13 dự án phần mềm 33 tỷ đồng và kết luận thanh tra về thanh toán, bản quyền và phần mềm không được dùng

Bối cảnh thực tế

Phân tích nguyên nhân theo chuẩn PMP

Xác định nhu cầu và hình thức sở hữu sai ngay từ kế hoạch (Plan Procurement)

Nghiệm thu và thanh toán không gắn với khối lượng thật (Control Procurements)

Ước tính chi phí và đơn giá thiếu căn cứ (Estimate Costs)

Không quản lý lợi ích và người dùng cuối (Stakeholder Engagement, Benefits)

Minh bạch lựa chọn nhà thầu

Lẽ ra PM nên làm gì

Bước 1: Lập tiêu chí nghiệm thu và thanh toán theo khối lượng đo được

Bước 2: Xác nhận nhu cầu người dùng và kế hoạch triển khai trước khi mua

Bước 3: Công khai kết quả lựa chọn và lưu hồ sơ mua sắm

PM Takeaway (Bài học rút ra)

Nguồn tham khảo

Trắc nghiệm tình huống PMP

Phần mềm đã nghiệm thu nhưng nhiều đơn vị trực thuộc không dùng. Bạn xử lý thế nào?

Tình huống này hữu ích với bạn?

Bình luận (0)