Bài 2.5 · Chương 2: 6 nguyên tắc của PMBOK® Guide 8
Nguyên tắc mới của PMBOK 8: cân nhắc tác động môi trường, xã hội và kinh tế trong suốt vòng đời dự án; tư duy vòng đời, ESG, các điểm lồng ghép từ tình huống kinh doanh đến kết thúc, và bối cảnh cam kết phát thải ròng bằng 0 của Việt Nam.
| Xã hội (People) | Dự án ảnh hưởng thế nào đến người lao động, cộng đồng, người dùng? | An toàn lao động, giải phóng mặt bằng, khả năng tiếp cận cho người khuyết tật |
| Kinh tế (Profit) | Dự án có tạo giá trị kinh tế bền vững, không chỉ ngắn hạn? | Chi phí vòng đời, việc làm địa phương, khả năng duy trì sau khi hết tài trợ |
Trong ngôn ngữ của nhà đầu tư và ngân hàng, các tiêu chí này thường được gọi là ESG — môi trường, xã hội và quản trị (minh bạch, chống tham nhũng, ra quyết định có trách nhiệm).
Phát triển bền vững thường đòi hỏi đánh đổi: vật liệu xanh đắt hơn, quy trình tham vấn cộng đồng kéo dài tiến độ. Người làm dự án nên:
Một ngân hàng nâng cấp trung tâm dữ liệu. Ngoài tiêu chí hiệu năng, tình huống kinh doanh đưa vào chỉ số hiệu quả sử dụng năng lượng, so sánh làm mát truyền thống với làm mát bằng không khí ngoài trời vào mùa đông ở miền Bắc. Phương án được chọn đắt hơn 6% khi đầu tư nhưng giảm khoảng 20% điện năng làm mát. Thiết bị cũ được bàn giao cho đơn vị tái chế có giấy phép, ổ cứng được huỷ dữ liệu có biên bản (vừa bền vững vừa tuân thủ). Báo cáo ESG của ngân hàng dùng số liệu do dự án đo.
| Nhóm | Chỉ số ví dụ |
|---|---|
| Môi trường | Tấn CO2 tương đương phát thải, kWh điện tiêu thụ, tỷ lệ chất thải được tái chế |
| Xã hội | Số vụ tai nạn lao động, giờ đào tạo an toàn, số phản ánh của cộng đồng đã xử lý |
| Kinh tế | Chi phí vòng đời, tỷ lệ chi tiêu cho nhà cung cấp địa phương |
| Quản trị | Tỷ lệ gói thầu công khai, số phát hiện kiểm toán tuân thủ |
Chọn ít chỉ số nhưng đo được và gắn với quyết định thật; một bảng 40 chỉ số không ai đọc không làm dự án bền vững hơn.
PMBOK 7 nhắc đến trách nhiệm với môi trường và xã hội trong nguyên tắc "người quản lý tận tâm (steward)". PMBOK 8 nâng thành một nguyên tắc riêng, phản ánh xu hướng toàn cầu và đề cương thi ECO 2026 nhấn mạnh phát triển bền vững. Xem thêm bài chuyên sâu Phát triển bền vững và ESG trong dự án.
Task BE2 (tuân thủ) và BE8 (môi trường kinh doanh bên ngoài). Phương án tốt thường: đánh giá tác động môi trường, xã hội cùng tài chính; đưa yêu cầu bền vững vào phạm vi và mua sắm; tuân thủ quy định; tham vấn cộng đồng bị ảnh hưởng; không cắt bỏ biện pháp an toàn, môi trường để tiết kiệm.
5 câu · Đạt từ 70 %
Theo PMBOK® Guide – Ấn bản 8 (PMI, 2025): 6 nguyên tắc, 7 lĩnh vực hiệu suất, 5 nhóm trọng tâm với 40 quy trình không bắt buộc. PMBOK là nhãn hiệu đã đăng ký của Project Management Institute.