Theo PMBOK® Guide – Ấn bản 8 (PMI, 2025): 6 nguyên tắc, 7 lĩnh vực hiệu suất, 5 nhóm trọng tâm với 40 quy trình không bắt buộc. PMBOK là nhãn hiệu đã đăng ký của Project Management Institute.
Dự án tạo ra giá trị như thế nào, khác gì chương trình, danh mục và vận hành; vai trò của PMO, cơ cấu tổ chức, yếu tố môi trường, người quản lý dự án và cách chọn vòng đời phù hợp.
Vì sao dự án đúng hạn, đúng ngân sách vẫn có thể thất bại; chuỗi đầu ra – kết quả – lợi ích – giá trị; cách chiến lược đi xuống danh mục, chương trình, dự án và phản hồi đi ngược lên trong hệ thống chuyển giao giá trị.
Phân biệt dự án với chương trình, danh mục đầu tư và vận hành theo mục tiêu, phạm vi, cách đo thành công; lý do dự án được khởi xướng và cách các tầng quản lý phối hợp để biến chiến lược thành lợi ích.
PMO hỗ trợ, kiểm soát và chỉ đạo khác nhau ở mức kiểm soát nào; các chức năng điển hình của PMO, PMO trong môi trường agile, cách đo giá trị của PMO và quan hệ đúng mực giữa PM với PMO.
Cơ cấu chức năng, ma trận yếu – cân bằng – mạnh và theo dự án ảnh hưởng thế nào đến quyền hạn của PM; phân biệt yếu tố môi trường doanh nghiệp (EEF) với tài sản quy trình tổ chức (OPA) qua ví dụ Việt Nam.
Sáu nguyên tắc định hướng hành vi trong mọi dự án theo PMBOK® Guide ấn bản 8: nhìn nhận tổng thể, tập trung vào giá trị, lồng ghép chất lượng, lãnh đạo có trách nhiệm giải trình, phát triển bền vững và đội được trao quyền.
Nguyên tắc đầu tiên của PMBOK 8: xem dự án như một hệ thống nằm trong tổ chức và môi trường rộng hơn, nhận ra phụ thuộc, hiệu ứng dây chuyền và đánh đổi, tránh tối ưu cục bộ làm hỏng kết quả chung.
Trách nhiệm giải trình khác trách nhiệm thực hiện ra sao, vì sao mỗi việc chỉ có một người chịu trách nhiệm cuối cùng; lãnh đạo bằng đạo đức, minh bạch, quản lý tài nguyên như người được uỷ thác và văn hoá không đổ lỗi.
Nguyên tắc mới của PMBOK 8: cân nhắc tác động môi trường, xã hội và kinh tế trong suốt vòng đời dự án; tư duy vòng đời, ESG, các điểm lồng ghép từ tình huống kinh doanh đến kết thúc, và bối cảnh cam kết phát thải ròng bằng 0 của Việt Nam.
Bảy nhóm hoạt động gắn chặt với nhau để dự án đạt kết quả: Quản trị, Phạm vi, Tiến độ, Tài chính, Các bên liên quan, Nguồn lực và Rủi ro — mỗi lĩnh vực có mục tiêu, công cụ và cách đo riêng.
Quản trị dự án là khung ra quyết định, giám sát và trách nhiệm giải trình: điều lệ, kế hoạch tích hợp, ban chỉ đạo, ngưỡng phê duyệt, kiểm soát thay đổi, cổng giai đoạn, leo thang và cách tuỳ chỉnh quản trị cho dự án agile, hybrid.
Khởi tạo, Lập kế hoạch, Thực hiện, Giám sát và kiểm soát, Kết thúc: dự án cần làm gì ở từng nhóm trọng tâm, đầu vào và đầu ra tiêu biểu, và cách các quy trình không bắt buộc được điều chỉnh cho từng dự án.
Nhóm trọng tâm Khởi tạo xác định và cho phép một dự án hoặc giai đoạn bắt đầu: tình huống kinh doanh, điều lệ dự án, nhận diện bên liên quan, giả định và ràng buộc ban đầu, cuộc họp khởi động và cách làm tương tự trong agile.
Theo dõi, xem xét và điều chỉnh tiến trình, hiệu suất của dự án: so sánh với đường cơ sở, phân tích chênh lệch và xu hướng, dự báo, quy trình kiểm soát thay đổi tích hợp, kiểm soát chất lượng, xác nhận phạm vi và quản lý theo ngoại lệ.
Kết thúc chính thức dự án, giai đoạn hoặc hợp đồng: xác nhận chấp nhận, chuyển giao cho vận hành, đóng hợp đồng, giải phóng nguồn lực, tổng kết bài học, lưu trữ, báo cáo cuối và cách kết thúc khi dự án bị dừng giữa chừng.
Tám task gắn dự án với tổ chức và thế giới bên ngoài: quản trị, tuân thủ, kiểm soát thay đổi, gỡ trở ngại, rủi ro, cải tiến liên tục, thay đổi tổ chức và biến động của môi trường kinh doanh.
Task BE1 và BE2 của ECO 2026: thiết kế khung quản trị phù hợp với dự án (cơ cấu, quyền quyết định, leo thang, cổng, báo cáo) và quản lý tuân thủ — nhận diện yêu cầu pháp lý, đánh giá rủi ro không tuân thủ, lồng vào phạm vi, lưu bằng chứng.
Task BE3 và BE4 của ECO 2026: quy trình kiểm soát thay đổi trong dự án dự đoán và cách agile xử lý thay đổi qua backlog; phân biệt rủi ro, vấn đề, trở ngại; nhật ký vấn đề, phân tích nguyên nhân gốc, giải pháp tình thế và leo thang.
Tư duy Agile và Tuyên ngôn Agile, Scrum, Kanban và Lean, Extreme Programming, các khung mở rộng như SAFe, LeSS, Disciplined Agile, cùng cách kết hợp và điều chỉnh phương pháp cho dự án hybrid.
Khi nhiều đội cùng làm một sản phẩm: thách thức phụ thuộc và tích hợp; tổng quan SAFe (chuyến tàu phát hành, khoảng lập kế hoạch PI, các cấu hình), LeSS, Nexus, Scrum@Scale, Disciplined Agile của PMI và cách chọn khung phù hợp.
Ba chủ đề được nhấn mạnh trong đề cương 2026: ứng dụng AI trong quản lý dự án một cách có trách nhiệm, phát triển bền vững và ESG, hiện thực hoá lợi ích và giá trị sau khi bàn giao.
Dùng AI để lập kế hoạch, dự báo, nhận diện rủi ro, soạn báo cáo và quản lý tri thức; giới hạn như ảo giác, thiên kiến, rò rỉ dữ liệu; quản trị và đạo đức khi dùng AI — con người trong vòng lặp, quản trị dữ liệu, các khung tham chiếu quốc tế.
Đưa ESG vào từng bước của dự án: phân loại phát thải phạm vi 1, 2, 3, ước tính dấu chân carbon và chi phí vòng đời bằng ví dụ, tiêu chí mua sắm xanh, chỉ số xã hội và quản trị, chuẩn mực báo cáo phổ biến và bối cảnh quy định tại Việt Nam.