Phân hệ PM Study
  • Tình huốngTình huống thực chiến
  • Kịch bảnRa quyết định tình huống
  • Biểu mẫuKho biểu mẫu tải về
  • Thẻ ghi nhớHọc thuật ngữ PMP
  • Công cụMáy tính EVM, PERT, dự phòng
  • Hỏi đápHỏi đáp & thảo luận
  • Thử tháchMỗi ngày một câu hỏi PMP
  • Lý thuyếtBài học PMBOK 8 & ECO 2026
  • Luyện thiThi thử & ôn tập PMP
  • Bài viếtThư viện bài viết PMP
PM Study
Trang chủLý thuyếtTình huốngLuyện thiBiểu mẫuHỏi đáp
6 chuyên mụcXem tất cả bài viết →
  • Quản lý các bên liên quanTình huống về kỳ vọng, giao tiếp và gắn kết stakeholder.
  • Lãnh đạo & đội nhómXây dựng, dẫn dắt và giải quyết xung đột trong đội dự án.
  • Kế hoạch & tiến độLập kế hoạch, ước lượng, nén tiến độ và kiểm soát baseline.
  • Rủi ro & thay đổiNhận diện, ứng phó rủi ro và kiểm soát thay đổi phạm vi.
  • Agile & HybridLựa chọn và vận hành cách tiếp cận Agile, Predictive, Hybrid.
  • Luyện thi PMPChiến lược ôn tập và mẹo xử lý câu hỏi tình huống PMP.
Công cụBài viết
Trang chủLý thuyếtTình huốngLuyện thiBiểu mẫuHỏi đápChuyên mụcCông cụBài viết
/
PM Study

Học quản lý dự án và ôn thi PMP bằng tiếng Việt: lý thuyết PMBOK® Guide 8, tình huống thực tế và đề luyện thi theo ECO 2026.

Chuyên mục

  • Quản lý các bên liên quan
  • Lãnh đạo & đội nhóm
  • Kế hoạch & tiến độ
  • Rủi ro & thay đổi
  • Agile & Hybrid
  • Luyện thi PMP

Tài nguyên

  • Project Management Institute (PMI)
  • PMP Exam Content Outline
  • The Scrum Guide
  • PMI Vietnam Chapter

PM Study

  • Tất cả bài viết
  • Bài viết nổi bật
© 2026 PM StudyPMP® và PMBOK® là nhãn hiệu đã đăng ký của Project Management Institute.Phiên bản 1.12.1
  1. /Lý thuyết PMP
  2. /Chương 4
  3. /Bài 4.4: Nhóm Giám sát và kiểm soát (Monitoring and Contr…

Bài 4.4 · Chương 4: 5 nhóm trọng tâm và 40 quy trình

Nhóm Giám sát và kiểm soát (Monitoring and Controlling)

Theo dõi, xem xét và điều chỉnh tiến trình, hiệu suất của dự án: so sánh với đường cơ sở, phân tích chênh lệch và xu hướng, dự báo, quy trình kiểm soát thay đổi tích hợp, kiểm soát chất lượng, xác nhận phạm vi và quản lý theo ngoại lệ.

Trung cấp5 phút đọc5 câu hỏiCập nhật 02/09/2026
Lĩnh vực hiệu suất
Quản trị
Phạm vi
Nhóm trọng tâm
Giám sát & kiểm soát
Mục lục (16)
  1. Giám sát và kiểm soát khác nhau thế nào?
  2. So sánh, phân tích, dự báo
  3. Kiểm soát thay đổi tích hợp
  4. Kiểm soát từng mặt
  5. Báo cáo: quản lý theo ngoại lệ
  6. Giám sát trong agile
  7. Ví dụ: dự án nâng cấp hệ thống chiếu sáng công cộng
  8. Năm câu hỏi khi đọc một báo cáo tình trạng
  9. Liên hệ đề thi PMP
  10. Điểm cần nhớ
  11. Mẹo thi PMP
  12. Thuật ngữ chính
  13. Liên hệ đề thi PMP
  14. Tài liệu tham khảo
  15. Trắc nghiệm nhanh
  16. Hoàn thành bài học

Không dự án nào đi đúng hoàn toàn theo kế hoạch. Câu hỏi là đội phát hiện lệch hướng sớm hay muộn, và phản ứng có kiểm soát hay hỗn loạn. Nhóm trọng tâm Giám sát và kiểm soát (Monitoring and Controlling) gồm các hoạt động theo dõi, xem xét và điều chỉnh tiến trình, hiệu suất của dự án, nhận diện nơi cần thay đổi kế hoạch và khởi động các thay đổi đó.

Khác với bốn nhóm còn lại, nhóm này chạy song song suốt dự án, từ ngày đầu đến ngày cuối.

Giám sát và kiểm soát khác nhau thế nào?

  • Giám sát (monitoring): thu thập dữ liệu, đo lường, đánh giá xu hướng, báo cáo.
  • Kiểm soát (controlling): so sánh với kế hoạch, quyết định hành động khắc phục, phòng ngừa, sửa lỗi, và quản lý thay đổi.

Ba loại hành động thường gặp:

Hành độngMục đíchVí dụ
Khắc phục (corrective)Đưa hiệu suất trở lại phù hợp kế hoạchTăng ca để bù 3 ngày trễ
Phòng ngừa (preventive)Giảm khả năng hiệu suất xấu trong tương laiĐào tạo thêm trước khi đội nhận mô-đun khó
Sửa lỗi (defect repair)Sửa sản phẩm không đạt yêu cầuLàm lại lớp chống thấm bị lỗi

So sánh, phân tích, dự báo

  1. Phân tích chênh lệch (variance analysis): thực tế lệch đường cơ sở bao nhiêu, vì sao. Ví dụ SV = EV − PV = −40 triệu đồng: chậm tiến độ tương đương 40 triệu giá trị công việc.
  2. Phân tích xu hướng (trend analysis): chỉ số tốt lên hay xấu đi qua các kỳ. CPI 0,98 → 0,95 → 0,91 là xu hướng xấu dù từng con số chưa đáng báo động.
  3. Dự báo: ước tính khi hoàn thành (EAC), ngày hoàn thành dự kiến dựa trên hiệu suất thực tế.
  4. Phân tích nguyên nhân gốc: năm câu hỏi tại sao, biểu đồ nhân quả, trước khi chọn hành động.

Chi tiết các công thức EVM có ở bài EVM.

Kiểm soát thay đổi tích hợp

Mọi yêu cầu thay đổi (thay đổi phạm vi, đường cơ sở, kế hoạch, cả hành động khắc phục lớn) đi qua một quy trình thống nhất:

  1. Ghi nhận yêu cầu thay đổi bằng văn bản (ai đề nghị, nội dung, lý do).
  2. Phân tích tác động lên phạm vi, tiến độ, chi phí, chất lượng, rủi ro, nguồn lực, hợp đồng.
  3. Đề xuất phương án (có thể nhiều phương án).
  4. Người có thẩm quyền quyết định: PM trong ngưỡng được giao, hội đồng kiểm soát thay đổi (CCB) hoặc nhà tài trợ khi vượt ngưỡng.
  5. Nếu được duyệt: cập nhật kế hoạch, đường cơ sở, tài liệu; thông báo các bên; thực hiện.
  6. Theo dõi thay đổi đến khi hoàn tất; ghi nhật ký thay đổi.

Sai lầm kinh điển: đội làm thay đổi trước rồi mới xin duyệt, hoặc PM gật đầu với khách hàng mà không phân tích tác động.

Kiểm soát từng mặt

  • Phạm vi: phát hiện phình phạm vi, mạ vàng; xác nhận phạm vi — khách hàng chính thức chấp nhận sản phẩm đã qua kiểm soát chất lượng.
  • Chất lượng: đo, kiểm tra sản phẩm (kiểm soát chất lượng), dùng biểu đồ kiểm soát, Pareto.
  • Tiến độ, chi phí: EVM, burndown, burnup.
  • Nguồn lực: vật tư, thiết bị đúng loại, đúng lúc.
  • Rủi ro: theo dõi yếu tố kích hoạt, nhận diện rủi ro mới, kiểm toán rủi ro.
  • Mua sắm: hiệu suất nhà cung cấp, thanh toán theo hợp đồng, xử lý khiếu nại.
  • Truyền thông, gắn kết: thông tin có đến và được hiểu không; mức gắn kết có thay đổi không.

Báo cáo: quản lý theo ngoại lệ

Lãnh đạo không cần đọc mọi chi tiết. Quản lý theo ngoại lệ (management by exception) nghĩa là chỉ báo cáo lên khi chỉ số vượt ngưỡng đã thống nhất (ví dụ chênh lệch chi phí quá 5%). Trạng thái đèn giao thông (RAG) — xanh, vàng, đỏ — tóm tắt nhanh, nhưng phải có định nghĩa rõ cho từng màu, nếu không "xanh" sẽ trở thành màu của sự lạc quan.

Giám sát trong agile

Agile giám sát qua minh bạch và nhịp: bảng công việc, burndown, burnup, biểu đồ dòng tích luỹ, Daily Scrum, buổi đánh giá Sprint (kiểm tra sản phẩm với bên liên quan) và buổi cải tiến (kiểm tra cách làm). Thay đổi phạm vi được xử lý bằng việc chủ sản phẩm sắp xếp lại backlog; mục tiêu Sprint đang chạy được bảo vệ.

Ví dụ: dự án nâng cấp hệ thống chiếu sáng công cộng

Báo cáo tháng 3: SPI = 0,88, CPI = 1,02. Phân tích chênh lệch cho thấy chậm do giấy phép đào đường ở hai phường. Xu hướng SPI giảm ba tháng liên tiếp. PM đề xuất hành động khắc phục: chuyển đội thi công sang các tuyến đã có phép, đồng thời leo thang việc xin phép lên nhà tài trợ. Yêu cầu của một phường muốn thêm 40 cột đèn được ghi thành yêu cầu thay đổi, phân tích tác động (thêm 1,1 tỷ đồng, 5 tuần) và trình CCB — không tự đồng ý tại hiện trường.

Năm câu hỏi khi đọc một báo cáo tình trạng

  1. Con số này so với đường cơ sở nào, và đường cơ sở đó có còn hiệu lực không?
  2. Đây là một kỳ xấu đơn lẻ hay một xu hướng kéo dài?
  3. Nguyên nhân gốc là gì — đã được kiểm chứng hay chỉ là phỏng đoán?
  4. Nếu không làm gì, dự báo ngày hoàn thành và chi phí cuối cùng sẽ ra sao?
  5. Hành động đề xuất có nằm trong thẩm quyền của PM, hay cần đưa lên cấp trên?

Một báo cáo tốt trả lời sẵn năm câu hỏi này, thay vì chỉ liệt kê việc đã làm trong tuần.

Liên hệ đề thi PMP

Task PR9 (đánh giá tình trạng dự án) và BE3 (quản lý và kiểm soát thay đổi) của ECO 2026. Thứ tự thường đúng khi có thay đổi: đánh giá tác động → trình người có thẩm quyền → cập nhật kế hoạch → thông báo → thực hiện. Khi thấy chỉ số xấu: phân tích nguyên nhân trước, hành động sau.

Điểm cần nhớ

  • Giám sát và kiểm soát chạy song song suốt dự án: đo, so sánh, phân tích, dự báo và điều chỉnh.
  • Ba loại hành động: khắc phục (đưa về kế hoạch), phòng ngừa (tránh lệch trong tương lai), sửa lỗi (sửa sản phẩm).
  • Mọi thay đổi đi qua kiểm soát thay đổi tích hợp: ghi nhận, phân tích tác động, quyết định đúng thẩm quyền, cập nhật, thông báo.
  • Phân tích xu hướng quan trọng không kém con số một kỳ; báo cáo theo ngoại lệ với ngưỡng rõ ràng.

Mẹo thi PMP

  • Gặp yêu cầu thay đổi: phương án "phân tích tác động trước" gần như luôn đứng trước "thực hiện" hay "từ chối".
  • Chỉ số xấu: tìm nguyên nhân gốc trước khi chọn hành động khắc phục.

Thuật ngữ chính

Phân tích chênh lệch · Variance Analysis
Kỹ thuật xác định mức độ và nguyên nhân khác biệt giữa kết quả thực tế và đường cơ sở (phạm vi, tiến độ, chi phí). Không dừng ở con số chênh lệch mà tìm nguyên nhân, đánh giá xu hướng và quyết định có cần hành động khắc phục hay phòng ngừa không.
Phân tích xu hướng · Trend Analysis
Theo dõi các chỉ số hiệu suất qua nhiều kỳ để biết dự án đang tốt lên hay xấu đi, từ đó dự báo kết quả tương lai. Một chỉ số tạm ổn nhưng giảm đều qua các kỳ thường đáng lo hơn một chỉ số thấp nhưng đang cải thiện.
Kiểm soát thay đổi tích hợp · Perform Integrated Change Control
Quy trình xem xét mọi yêu cầu thay đổi, đánh giá tác động lên tất cả các mặt (phạm vi, tiến độ, chi phí, chất lượng, rủi ro, hợp đồng), phê duyệt hoặc từ chối, rồi quản lý việc cập nhật kế hoạch, đường cơ sở và tài liệu. "Tích hợp" nghĩa là không xử lý thay đổi riêng lẻ ở một lĩnh vực mà xét ảnh hưởng dây chuyền lên toàn dự án.
Hội đồng kiểm soát thay đổi · Change Control Board (CCB)
Nhóm được giao chính thức quyền xem xét, đánh giá và phê duyệt, trì hoãn hoặc từ chối yêu cầu thay đổi của dự án, đồng thời ghi lại quyết định. Thẩm quyền và ngưỡng (thay đổi nào cần CCB, thay đổi nào PM tự quyết) được xác định trong kế hoạch quản lý thay đổi. PM chuẩn bị phân tích tác động, không tự ý phê duyệt vượt thẩm quyền.
Quản lý theo ngoại lệ · Management by Exception
Nguyên tắc (nổi bật trong PRINCE2) trong đó cấp quản lý cao hơn giao quyền cho cấp dưới trong các dung sai đã thống nhất về thời gian, chi phí, phạm vi, chất lượng, rủi ro, lợi ích. Chừng nào dự án còn trong dung sai, cấp trên chỉ nhận báo cáo định kỳ; khi dự báo vượt dung sai, cấp dưới phải báo ngoại lệ và chờ quyết định. Cách làm này tiết kiệm thời gian lãnh đạo và làm rõ khi nào cần leo thang.
Trạng thái đèn giao thông · RAG Status (Red/Amber/Green)
Cách báo cáo nhanh tình trạng dự án hoặc từng hạng mục bằng ba màu: xanh (đúng kế hoạch), vàng/hổ phách (có chệch nhưng còn trong khả năng kiểm soát hoặc cần theo dõi), đỏ (chệch vượt ngưỡng, cần can thiệp hoặc quyết định). Để có giá trị, tiêu chí từng màu phải được định nghĩa trước bằng ngưỡng cụ thể (ví dụ SPI, số ngày trễ). Rủi ro thường gặp là "dưa hấu": ngoài xanh trong đỏ do ngại báo tin xấu.
Xác nhận phạm vi · Validate Scope
Quy trình chính thức hoá việc nghiệm thu các sản phẩm bàn giao đã hoàn thành, do khách hàng hoặc nhà tài trợ thực hiện. Đầu vào là các sản phẩm đã được xác minh (verified deliverables) qua kiểm soát chất lượng; đầu ra là sản phẩm được chấp nhận (accepted deliverables) hoặc yêu cầu thay đổi. Xác nhận phạm vi quan tâm đến sự chấp nhận của khách hàng; kiểm soát chất lượng quan tâm đến tính đúng đắn và thường diễn ra trước.
Ôn 7 thuật ngữ bằng thẻ ghi nhớ

Liên hệ đề thi PMP (ECO 2026)

  • PR9Đánh giá tình trạng dự ánBài cùng task PR9
  • BE3Quản lý và kiểm soát thay đổiBài cùng task BE3
Luyện câu hỏi thi cho các task này

Tài liệu tham khảo

  1. PMI — PMBOK® Guide, Eighth Edition (mở trong thẻ mới)
  2. PMI — Practice Standard for Earned Value Management (mở trong thẻ mới)
  3. Wikipedia — Change control (mở trong thẻ mới)

Trắc nghiệm nhanh

5 câu · Đạt từ 70 %

Câu 1/5
Tại hiện trường, đại diện một phường đề nghị lắp thêm 40 cột đèn ngoài phạm vi. Bước đầu tiên PM nên làm là gì?

Hoàn thành bài học

Bài trướcBài 4.3 · Nhóm Thực hiện (Executing)Bài tiếp theoBài 4.5 · Nhóm Kết thúc (Closing)

Bài trong chương

Chương 4: 5 nhóm trọng tâm và 40 quy trình

  1. 4.1Bài 4.1: Nhóm Khởi tạo (Initiating)
  2. 4.2Bài 4.2: Nhóm Lập kế hoạch (Planning)
  3. 4.3Bài 4.3: Nhóm Thực hiện (Executing)
  4. 4.4Bài 4.4: Nhóm Giám sát và kiểm soát (Monitoring and Controlling)
  5. 4.5Bài 4.5: Nhóm Kết thúc (Closing)
Danh sách bài học

Theo PMBOK® Guide – Ấn bản 8 (PMI, 2025): 6 nguyên tắc, 7 lĩnh vực hiệu suất, 5 nhóm trọng tâm với 40 quy trình không bắt buộc. PMBOK là nhãn hiệu đã đăng ký của Project Management Institute.

Mục lục

Giám sát và kiểm soát khác nhau thế nào?So sánh, phân tích, dự báoKiểm soát thay đổi tích hợpKiểm soát từng mặtBáo cáo: quản lý theo ngoại lệGiám sát trong agileVí dụ: dự án nâng cấp hệ thống chiếu sáng công cộngNăm câu hỏi khi đọc một báo cáo tình trạngLiên hệ đề thi PMPĐiểm cần nhớMẹo thi PMPThuật ngữ chínhLiên hệ đề thi PMPTài liệu tham khảoTrắc nghiệm nhanhHoàn thành bài học

Bài trong chương

Chương 4: 5 nhóm trọng tâm và 40 quy trình

  1. 4.1Bài 4.1: Nhóm Khởi tạo (Initiating)
  2. 4.2Bài 4.2: Nhóm Lập kế hoạch (Planning)
  3. 4.3Bài 4.3: Nhóm Thực hiện (Executing)
  4. 4.4Bài 4.4: Nhóm Giám sát và kiểm soát (Monitoring and Controlling)
  5. 4.5Bài 4.5: Nhóm Kết thúc (Closing)
Danh sách bài học