Cầu cạn Millau dài 2.460 m, trụ cao nhất 343 m, được tập đoàn Eiffage tự tài trợ khoảng 394 triệu euro để đổi lấy quyền thu phí 75 năm. Khởi công tháng 10/2001, cầu thông xe ngày 16/12/2004, sớm hơn mốc dự kiến 10/1/2005. Bài học tích cực về phân bổ rủi ro chi phí cho bên kiểm soát tốt nhất, thiết kế chín trước khi thi công và phương pháp thi công phù hợp.
Với nhượng quyền 75 năm và tuổi thọ thiết kế 120 năm, nhà đầu tư có động lực tối ưu chi phí vòng đời (life-cycle cost) chứ không chỉ chi phí xây dựng ban đầu.
Lập ma trận rủi ro chi phí, tiến độ, nhu cầu và giao từng loại cho bên kiểm soát tốt nhất; tránh hợp đồng giao rủi ro cho bên không có công cụ quản lý.
Một khung tham khảo:
Có thể chuyển phần lớn rủi ro chi phí cho nhà thầu/nhà đầu tư (giá cố định, nhượng quyền).
Hợp đồng có cơ chế chia sẻ rủi ro (mục tiêu chi phí, chia lãi/lỗ).
Không ép giá cố định; nhà thầu sẽ cộng phí rủi ro rất cao hoặc phát sinh tranh chấp.
So sánh các phương pháp thi công về chi phí, rủi ro an toàn và tiến độ ngay từ giai đoạn thiết kế, không để nhà thầu tự xử lý sau.
Khi nhà đầu tư chịu rủi ro lưu lượng, Nhà nước vẫn cần kiểm tra dự báo nhu cầu để tránh nhà đầu tư phá sản giữa chừng.
Chi phí được kiểm soát tốt nhất khi người chịu rủi ro cũng là người có công cụ và động lực quản lý nó. Phạm vi rõ ràng, phân bổ rủi ro có chủ đích và phương pháp thi công giảm rủi ro giúp một công trình kỷ lục hoàn thành trước hạn.
Bạn chọn phương án nào?