Bài 3.6 · Chương 3: 7 lĩnh vực hiệu suất
Quản lý cả con người và nguồn lực vật chất: lập kế hoạch, ước lượng, thu nhận, phát triển và quản lý đội, kiểm soát vật tư thiết bị; mua sắm như một cách thu nhận nguồn lực từ bên ngoài và ảnh hưởng của loại hợp đồng.
Lịch nguồn lực cho biết khi nào mỗi nguồn lực sẵn sàng: ngày nghỉ, ca làm, thời gian thiết bị được thuê, lịch của chuyên gia dùng chung với dự án khác.
Nguồn lực có thể đến từ:
Khi nguồn lực không có như kế hoạch, PM phải đánh giá tác động lên tiến độ, chi phí, chất lượng, rủi ro và điều chỉnh — không được giả định "rồi sẽ có người".
Bảo đảm vật tư, thiết bị đúng loại, đúng số lượng, đúng lúc, đúng nơi; theo dõi sử dụng so với kế hoạch; xử lý thiếu hụt; trả lại thiết bị thuê đúng hạn. Lean gợi ý giảm tồn kho bằng giao hàng đúng lúc (just-in-time), nhưng với vật tư có thời gian giao dài hoặc nguồn cung bất ổn, cần cân nhắc dự trữ an toàn.
Quyết định đầu tiên là tự làm hay đi mua (make-or-buy): so sánh chi phí, năng lực, rủi ro, thời gian, yếu tố chiến lược (có muốn giữ năng lực lõi trong nhà không). Nếu mua, loại hợp đồng quyết định ai chịu rủi ro chi phí:
| Loại hợp đồng | Rủi ro chi phí nghiêng về | Phù hợp khi |
|---|---|---|
| Giá cố định trọn gói (FFP) | Bên bán | Phạm vi rõ, ổn định |
| Giá cố định có khuyến khích (FPIF), có điều chỉnh giá (FP-EPA) | Chia sẻ, chủ yếu bên bán | Phạm vi rõ nhưng có biến động hoặc muốn khuyến khích hiệu suất |
| Theo thời gian và vật tư (T&M) | Bên mua (có thể đặt mức trần) | Phạm vi chưa rõ, công việc nhỏ, cần bắt đầu nhanh |
| Chi phí cộng phí (CPFF, CPIF, CPAF) | Bên mua | Phạm vi không chắc chắn, nghiên cứu phát triển |
Chi tiết quy trình mua sắm và tính toán hợp đồng có ở Nguồn lực, mua sắm và tài chính dự án.
Agile ưu tiên đội ổn định, liên chức năng, dài hạn, đưa công việc đến đội thay vì đưa người đến công việc. Thành viên hình chữ T (sâu một lĩnh vực, biết rộng các lĩnh vực khác) giúp đội tự xử lý nhiều việc và tránh tắc nghẽn. Đội tự phân công việc trong Sprint; người lãnh đạo tập trung vào gỡ trở ngại và phát triển năng lực.
PM dùng ma trận kỹ năng phát hiện chỉ có một người biết cấu hình tổng đài — rủi ro "hệ số xe buýt" bằng 1. Kế hoạch: cho hai nhân viên khác làm cặp với người này trong 3 tuần. Về vật chất, 120 bộ tai nghe có thời gian giao 6 tuần nên được đặt ngay từ tuần đầu thay vì chờ thiết kế mặt bằng xong. Hệ thống tổng đài đám mây được thuê theo hợp đồng giá cố định có điều khoản phạt chậm tiến độ, còn tư vấn quy trình được thuê theo T&M có mức trần vì phạm vi chưa rõ.
Nhiều dự án công nghệ ở Việt Nam có thành viên tại Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng và cả đối tác nước ngoài. Khi đó cần: giờ làm việc chung tối thiểu mỗi ngày; công cụ cộng tác thống nhất; quy tắc trả lời tin nhắn; buổi gặp trực tiếp ở đầu dự án và ở các mốc quan trọng để xây quan hệ; chú ý khác biệt văn hoá, múi giờ; ghi lại quyết định bằng văn bản để người ở địa điểm khác không bị bỏ lỡ. Thiếu những điều này, đội từ xa dễ rơi vào hiểu lầm và cảm giác bị cô lập.
PMBOK 7 có lĩnh vực Đội (Team) và đặt nguồn lực vật chất, mua sắm trong lĩnh vực Công việc dự án. PMBOK 8 gom lại thành lĩnh vực Nguồn lực gồm con người, vật chất và mua sắm. Liên hệ đề thi: task PR4 (nguồn lực) và PR5 (mua sắm) của ECO 2026.
5 câu · Đạt từ 70 %
Theo PMBOK® Guide – Ấn bản 8 (PMI, 2025): 6 nguyên tắc, 7 lĩnh vực hiệu suất, 5 nhóm trọng tâm với 40 quy trình không bắt buộc. PMBOK là nhãn hiệu đã đăng ký của Project Management Institute.