Bài 6.3 · Chương 6: ECO 2026 — Quy trình (Process)
Task PR4, PR5, PR6 của ECO 2026: lập kế hoạch và quản lý nguồn lực, quy trình mua sắm từ tự làm hay đi mua đến đóng hợp đồng, các loại hợp đồng và cách tính hợp đồng có khuyến khích, điểm chịu toàn bộ chi phí, cùng quản lý tài chính dự án.
Ở Việt Nam, dự án dùng vốn nhà nước phải theo quy định pháp luật về đấu thầu (hình thức lựa chọn nhà thầu, công khai thông tin, thời hạn); doanh nghiệp tư nhân theo quy chế mua sắm nội bộ.
Ví dụ: tự xây hệ thống mất 450 triệu đồng ban đầu, chi phí duy trì 10 triệu/tháng; thuê dịch vụ đám mây 25 triệu/tháng, không có chi phí ban đầu. Điểm hoà vốn: 450 + 10m = 25m → m = 30 tháng. Nếu chỉ cần dùng 24 tháng: tự xây tốn 450 + 240 = 690 triệu, thuê tốn 600 triệu → nên thuê. Nếu cần dùng 48 tháng: tự xây 930 triệu, thuê 1.200 triệu → nên tự xây. Ngoài tiền còn cần xét năng lực, rủi ro, bảo mật dữ liệu, tính chiến lược.
| Loại | Bên mua trả | Rủi ro chi phí |
|---|---|---|
| Giá cố định trọn gói (FFP) | Một giá cố định | Bên bán chịu gần như toàn bộ |
| Giá cố định có phí khuyến khích (FPIF) | Chi phí + phí điều chỉnh theo hiệu suất, có giá trần | Chia sẻ, bên bán chịu nhiều hơn khi vượt |
| Giá cố định có điều chỉnh giá (FP-EPA) | Giá cố định điều chỉnh theo chỉ số (lạm phát, giá nguyên liệu) | Bảo vệ cả hai trước biến động bên ngoài |
| Chi phí cộng phí cố định (CPFF) | Chi phí thực tế + phí cố định | Bên mua chịu chủ yếu |
| Chi phí cộng phí khuyến khích (CPIF) | Chi phí thực tế + phí điều chỉnh theo tỷ lệ chia sẻ | Chia sẻ, bên mua chịu nhiều hơn |
| Chi phí cộng phí thưởng (CPAF) | Chi phí thực tế + phí thưởng theo đánh giá chủ quan của bên mua | Bên mua chịu chủ yếu |
| Theo thời gian và vật tư (T&M) | Đơn giá theo giờ, vật tư thực tế | Bên mua, nên có mức trần |
Giả sử: chi phí mục tiêu 1.000 triệu đồng, phí mục tiêu 100 triệu (giá mục tiêu 1.100 triệu), giá trần 1.200 triệu, tỷ lệ chia sẻ 70/30 (bên mua/bên bán).
CPIF tương tự nhưng không có giá trần: chi phí mục tiêu 1.000, phí mục tiêu 80, chia sẻ 80/20; chi phí thực tế 1.100 → phí giảm 20% × 100 = 20 → phí 60 → bên mua trả 1.160 triệu.
Một bệnh viện tư cần hệ thống quản lý phòng khám. Phân tích tự làm hay đi mua cho thấy phần mềm thương mại có sẵn 80% chức năng — chọn mua. Phần cấu hình và tích hợp có phạm vi rõ: hợp đồng FFP. Phần tuỳ biến báo cáo còn mơ hồ: hợp đồng T&M có mức trần 300 triệu. Tiêu chí lựa chọn: kỹ thuật 50%, kinh nghiệm triển khai bệnh viện 25%, giá 25%. Ma trận RACI giao trưởng phòng công nghệ thông tin là người giải trình cho tích hợp, PM điều phối, nhà cung cấp thực hiện. Thanh toán theo mốc nghiệm thu.
Đề thi hay hỏi: chọn loại hợp đồng theo mức rõ ràng của phạm vi; tính giá thanh toán của FPIF, CPIF, PTA; xử lý nhà cung cấp làm sai (xem lại hợp đồng, trao đổi, yêu cầu khắc phục theo điều khoản trước khi nghĩ đến chấm dứt). Xem thêm Lĩnh vực Nguồn lực và Lĩnh vực Tài chính.
5 câu · Đạt từ 70 %
Theo PMBOK® Guide – Ấn bản 8 (PMI, 2025): 6 nguyên tắc, 7 lĩnh vực hiệu suất, 5 nhóm trọng tâm với 40 quy trình không bắt buộc. PMBOK là nhãn hiệu đã đăng ký của Project Management Institute.