Bài 6.4 · Chương 6: ECO 2026 — Quy trình (Process)
Task PR8, PR9, PR10 của ECO 2026: lập và quản lý tiến độ theo nhiều cách tiếp cận, đánh giá tình trạng bằng EVM, biểu đồ burn, chỉ báo dẫn trước và theo sau, báo cáo trạng thái và dự báo; quản lý kết thúc dự án có trật tự.
Quản lý giá trị thu được (EVM) cho dự án dự đoán:
Tiến độ thu được (Earned Schedule) khắc phục điểm yếu của SPI (về cuối dự án SPI luôn tiến về 1 dù dự án trễ): thay vì đo bằng tiền, đo bằng thời gian. Nếu giá trị thu được hiện tại bằng giá trị kế hoạch của tháng thứ 4,5 mà thực tế đã ở tháng thứ 6, dự án chậm 1,5 tháng; SPI(t) = 4,5 / 6 = 0,75.
Cho agile: burndown (việc còn lại), burnup (việc hoàn thành và tổng phạm vi — thấy rõ khi phạm vi tăng), biểu đồ dòng tích luỹ (phát hiện nút thắt), tốc độ, thông lượng, thời gian chu kỳ.
Chỉ báo dẫn trước và theo sau:
| Loại | Ý nghĩa | Ví dụ |
|---|---|---|
| Dẫn trước (leading) | Dự báo kết quả tương lai, còn kịp tác động | Số rủi ro cao chưa có kế hoạch, tỷ lệ yêu cầu thay đổi, mức sẵn sàng của người dùng |
| Theo sau (lagging) | Đo kết quả đã xảy ra | Chi phí thực tế, số lỗi sau ra mắt, ngày hoàn thành |
Một bảng tình trạng tốt có cả hai loại: theo sau để biết đang ở đâu, dẫn trước để biết sắp đi về đâu.
Trạng thái đèn giao thông (RAG) phải có định nghĩa: ví dụ xanh khi SPI, CPI từ 0,95 trở lên và không có rủi ro cao chưa có kế hoạch; vàng khi 0,90–0,95 hoặc có rủi ro cao đang xử lý; đỏ khi dưới 0,90 hoặc mốc chính bị đe doạ. Không có định nghĩa, màu sắc phản ánh tâm trạng người báo cáo chứ không phản ánh dự án.
Dấu hiệu báo cáo không trung thực: "dưa hấu" (xanh bên ngoài, đỏ bên trong), phần trăm hoàn thành kẹt ở 90% nhiều tuần, chỉ báo cáo hoạt động mà không báo cáo kết quả.
Kết thúc có trật tự gồm: xác nhận sản phẩm được chấp nhận; chuyển giao cho vận hành với đào tạo và hỗ trợ; đóng hợp đồng (giải quyết khiếu nại, thanh toán cuối, kiểm toán mua sắm); đóng tài chính; giải phóng nguồn lực; tổng kết bài học và chuyển vào kho tri thức; lưu trữ; báo cáo cuối; ghi nhận đội. Kết thúc giai đoạn cũng cần làm tương tự ở quy mô nhỏ. Dự án bị dừng giữa chừng vẫn phải kết thúc chính thức.
Chi tiết ở Nhóm Kết thúc.
Tháng thứ 3: SPI = 0,82, CPI = 1,05. Báo cáo của trưởng nhóm ghi "xanh — đang tiết kiệm chi phí". PM đọc kỹ: chi phí thấp vì 12 cửa hàng chưa triển khai, chứ không phải hiệu quả. Chỉ báo dẫn trước cũng xấu: 30% nhân viên cửa hàng chưa hoàn thành đào tạo. Báo cáo được chuyển sang đỏ theo định nghĩa đã thống nhất, kèm dự báo trễ 3 tuần và hai phương án: tăng đội triển khai (thêm 180 triệu) hoặc dời hạn cho 20 cửa hàng ít giao dịch. Nhà tài trợ chọn phương án một. Sau khi hoàn tất, đội tổ chức buổi tổng kết bài học: "đào tạo phải xong trước khi lắp đặt một tuần".
Với đội dùng Scrum, dự báo dựa trên tốc độ thực tế chứ không dựa trên mong muốn: lấy phạm vi còn lại chia cho khoảng tốc độ (thấp nhất và cao nhất của vài Sprint gần đây) để có khoảng ngày thay vì một ngày duy nhất. Ví dụ còn 150 điểm, tốc độ dao động 25–30 điểm/Sprint hai tuần → còn 5 đến 6 Sprint, tức 10 đến 12 tuần. Với Kanban, dự báo dựa trên thông lượng và có thể dùng mô phỏng Monte Carlo từ dữ liệu lịch sử để nói "85% khả năng xong trước ngày X". Trình bày khoảng và mức tin cậy giúp bên liên quan hiểu đúng mức bất định.
Đề thi PR9 thường cho số liệu EVM hoặc biểu đồ và hỏi diễn giải: đọc SPI và CPI cùng nhau, chú ý xu hướng, báo cáo trung thực kèm dự báo và phương án. Đề thi PR10 hỏi thứ tự hoạt động kết thúc: chấp nhận trước, đóng hợp đồng trước khi đóng dự án. Xem thêm bài EVM chi tiết.
5 câu · Đạt từ 70 %
Theo PMBOK® Guide – Ấn bản 8 (PMI, 2025): 6 nguyên tắc, 7 lĩnh vực hiệu suất, 5 nhóm trọng tâm với 40 quy trình không bắt buộc. PMBOK là nhãn hiệu đã đăng ký của Project Management Institute.