- Nhận thức chính trị · Political Awareness
- Kỹ năng nhận biết các quan hệ quyền lực chính thức và không chính thức trong tổ chức và môi trường dự án: ai thực sự ra quyết định, liên minh nào đang tồn tại, lợi ích nào đang cạnh tranh. PMBOK 6 xếp nó vào kỹ năng liên cá nhân cho các quy trình về bên liên quan và giao tiếp. Nhận thức chính trị giúp PM chọn đúng thời điểm, đúng người và đúng cách trình bày, nhưng phải luôn trong khuôn khổ trung thực và đạo đức.
- Ảnh hưởng không cần quyền hạn · Influence without Authority
- Khả năng khiến người khác hợp tác dù mình không phải cấp trên trực tiếp của họ – tình huống phổ biến của PM trong tổ chức chức năng hoặc ma trận yếu. Ảnh hưởng dựa vào uy tín chuyên môn, quan hệ tin cậy, sự có đi có lại (reciprocity), hiểu lợi ích của đối phương, lập luận bằng dữ liệu và kết nối việc cần làm với mục tiêu họ quan tâm. Ảnh hưởng (influencing) là một kỹ năng liên cá nhân quan trọng trong PMBOK 6 và lĩnh vực Đội ngũ của PMBOK 7.
- Các dạng quyền lực của người quản lý dự án · Forms of Power (French & Raven)
- Phân loại gốc của French và Raven gồm năm cơ sở quyền lực: hợp pháp (legitimate — từ vị trí chính thức), khen thưởng (reward), cưỡng chế (coercive — trừng phạt), chuyên môn (expert — kiến thức, kỹ năng) và tham chiếu (referent — được tôn trọng, ngưỡng mộ). Raven bổ sung quyền lực thông tin (informational). Với PM thường ít quyền chính thức, quyền lực chuyên môn và tham chiếu được xem là bền vững nhất; cưỡng chế là kém hiệu quả nhất về lâu dài.
- Hướng ảnh hưởng của bên liên quan · Directions of Influence
- Cách phân loại bên liên quan theo hướng tác động so với dự án: hướng lên (upward) — lãnh đạo cấp cao, nhà tài trợ, ban chỉ đạo; hướng xuống (downward) — đội dự án, chuyên gia tạm thời; hướng ra ngoài (outward) — nhóm bên ngoài như nhà cung cấp, cơ quan nhà nước, cộng đồng, người dùng cuối; ngang hàng (sideward) — các PM, quản lý cấp trung cạnh tranh nguồn lực hoặc phối hợp với dự án.
- Lưới quyền lực – ảnh hưởng và lưới ảnh hưởng – tác động · Power/Influence Grid and Influence/Impact Grid
- Hai biến thể của lưới hai chiều dùng để nhóm bên liên quan, bên cạnh lưới quyền lực – quan tâm. Lưới quyền lực – ảnh hưởng xét mức quyền hạn chính thức so với khả năng tác động thực tế lên người khác. Lưới ảnh hưởng – tác động xét khả năng họ thay đổi việc lập kế hoạch, thực hiện so với khả năng họ làm thay đổi kết quả dự án. Mọi lưới hai chiều đều đơn giản hoá; nên dùng thêm thông tin định tính, đặc biệt với dự án có mạng quan hệ phức tạp.
- Ma trận đánh giá mức độ tham gia của các bên liên quan · Stakeholder Engagement Assessment Matrix (SEAM)
- Ma trận so sánh mức độ tham gia hiện tại (C – Current) với mức độ mong muốn (D – Desired) của từng bên liên quan, theo 5 mức: Không biết (Unaware), Phản đối (Resistant), Trung lập (Neutral), Ủng hộ (Supportive), Dẫn dắt (Leading). Khoảng cách giữa C và D chỉ ra nơi cần hành động gắn kết.
- Quản lý bên liên quan phản đối · Managing Resistant Stakeholders
- Cách tiếp cận với bên liên quan đang ở trạng thái chống đối dự án. Theo tư duy PMP, PM trước hết tìm hiểu nguyên nhân (lợi ích bị đe doạ, thiếu thông tin, trải nghiệm xấu trước đây), lắng nghe và ghi nhận mối lo ngại, sau đó tìm giải pháp chung hoặc giảm tác động, cập nhật kế hoạch gắn kết. Không né tránh, không leo thang ngay lên nhà tài trợ khi chưa tự xử lý, và không dùng thông tin sai lệch để thuyết phục.