- Kế hoạch quản lý mua sắm · Procurement Management Plan
- Kế hoạch thành phần mô tả cách dự án mua hàng hoá, dịch vụ từ bên ngoài: hạng mục cần mua, loại hợp đồng dự kiến, phương thức lựa chọn nhà cung cấp, tiêu chí đánh giá, mốc thời gian mua sắm, vai trò và thẩm quyền, cách quản lý rủi ro hợp đồng và tuân thủ quy định đấu thầu.
- Tuyên bố công việc mua sắm · Procurement Statement of Work (SOW)
- Tài liệu mô tả hạng mục cần mua đủ chi tiết để người bán tiềm năng tự đánh giá có đáp ứng được hay không: số lượng, chất lượng, mức hiệu suất, thời gian, địa điểm, yêu cầu bảo hành, báo cáo… SOW được xây dựng từ đường cơ sở phạm vi và có thể viết theo hướng hiệu suất (performance), chức năng (functional) hoặc thiết kế (design). Nó được đưa vào hồ sơ mời thầu như RFI, RFQ, RFP và có thể được chỉnh sửa trong quá trình mua sắm cho tới khi ký hợp đồng.
- Hội nghị bên dự thầu · Bidder Conference
- Cuộc họp giữa bên mua và tất cả nhà thầu tiềm năng trước khi nộp hồ sơ dự thầu, còn gọi là hội nghị nhà thầu hay hội nghị trước đấu thầu. Mục đích là bảo đảm mọi nhà thầu có cùng một cách hiểu rõ ràng về yêu cầu mua sắm và không ai được ưu đãi. Câu hỏi và câu trả lời được ghi lại và gửi cho tất cả nhà thầu, thường dưới dạng phụ lục hồ sơ mời thầu (RFP/RFQ).
- Tiêu chí lựa chọn nhà cung cấp · Source Selection Criteria
- Bộ tiêu chí, thường có trọng số, dùng để đánh giá và xếp hạng hồ sơ dự thầu: năng lực kỹ thuật, kinh nghiệm, phương pháp, nhân sự chủ chốt, năng lực tài chính, giá, chi phí vòng đời, cam kết bảo hành, tiêu chí bền vững. Phải công bố trước và áp dụng nhất quán để bảo đảm công bằng.
- Đàm phán theo nguyên tắc · Principled Negotiation (Getting to Yes)
- Phương pháp đàm phán của Roger Fisher và William Ury (Dự án Đàm phán Harvard) với 4 nguyên tắc: tách con người khỏi vấn đề; tập trung vào lợi ích (vì sao) chứ không vào lập trường (đòi gì); tạo nhiều phương án cùng có lợi trước khi quyết; dùng tiêu chí khách quan (giá thị trường, tiêu chuẩn, tiền lệ). Đây là nền tảng của cách tiếp cận cộng tác/giải quyết vấn đề, hướng tới kết quả cùng thắng (win-win) – phù hợp với tư duy PMP khi đàm phán nguồn lực, phạm vi hay hợp đồng.
- Phương án thay thế tốt nhất · BATNA (Best Alternative to a Negotiated Agreement)
- Phương án tốt nhất mà một bên có thể thực hiện nếu đàm phán thất bại. BATNA quyết định sức mạnh đàm phán: BATNA càng tốt, càng ít bị ép chấp nhận thoả thuận bất lợi. Nguyên tắc: xác định và cải thiện BATNA của mình trước khi đàm phán, ước đoán BATNA của đối phương, và không chấp nhận thoả thuận kém hơn BATNA. Từ BATNA suy ra mức tối thiểu chấp nhận được (reservation point).
- Vùng thoả thuận khả dĩ · ZOPA (Zone of Possible Agreement)
- Khoảng giao nhau giữa mức tối thiểu chấp nhận được của các bên – nơi một thoả thuận có thể đạt được. Nếu mức tối đa bên mua chịu trả cao hơn mức tối thiểu bên bán chấp nhận, ZOPA tồn tại; nếu không, cần mở rộng vấn đề đàm phán (thời hạn, phạm vi, điều khoản thanh toán…) hoặc dùng BATNA. Hiểu ZOPA giúp đặt mức đề nghị ban đầu hợp lý và nhận biết khi nào nên dừng.
- Giải quyết tranh chấp thay thế · Alternative Dispute Resolution (ADR)
- Các cách giải quyết tranh chấp ngoài toà án, thường dùng cho khiếu nại (claim) hợp đồng trong quy trình Kiểm soát mua sắm. Thứ tự ưu tiên: đàm phán trực tiếp giữa các bên là cách được ưa chuộng nhất; nếu không thành thì dùng hoà giải (mediation – bên thứ ba trung lập giúp các bên tự đi tới thoả thuận, không có quyền quyết) hoặc trọng tài (arbitration – bên thứ ba nghe hai bên và ra phán quyết, thường có tính ràng buộc). Hợp đồng nên quy định trước cơ chế ADR.