Nhận diện, ứng phó rủi ro và kiểm soát thay đổi phạm vi.
Yêu cầu mơ hồ, hệ thống đan xen, chi phí biến động — mỗi loại bất định cần cách xử lý riêng. Áp dụng Uncertainty Performance Domain của PMBOK® 7 vào một tình huống minh hoạ.
Người duy nhất hiểu module lõi báo nghỉ sau 4 tuần. Cách đánh giá tác động và chuyển giao cả tri thức tường minh lẫn tri thức ẩn để dự án không đứt mạch.
Cùng một rủi ro, người chấm "cao", người chấm "thấp". Gốc rễ là thiếu kế hoạch quản lý rủi ro: định nghĩa xác suất, tác động, khẩu vị và ngưỡng rủi ro.

Dự án ứng dụng công nghệ chưa ai trong công ty làm, năm chuyên gia bên ngoài mỗi người một ý và một người có tiếng nói át cả phòng họp. Kỹ thuật Delphi — ẩn danh, nhiều vòng, phản hồi có kiểm soát — giúp gom ý kiến chuyên gia về rủi ro mà không bị người nói to nhất dẫn dắt.

Đội dự án cộng "9 ngày giá trị kỳ vọng" của rủi ro giấy phép vào lịch rồi yên tâm. Thực tế dự án không bao giờ trễ 9 ngày: hoặc không trễ, hoặc trễ khoảng một tháng. Phân biệt bất định ước lượng với rủi ro sự kiện rời rạc (discrete risk) và cách đưa chúng vào mô phỏng cho đúng.

Sổ rủi ro chỉ toàn mối đe doạ từ bên ngoài, không một dòng về điểm yếu của chính tổ chức, cũng không một cơ hội nào. Phân tích SWOT — một công cụ phân tích dữ liệu của quy trình Identify Risks — giúp nối điểm mạnh với cơ hội và điểm yếu với mối đe doạ để không bỏ sót.

Đội kỹ sư liệt kê 40 rủi ro kỹ thuật chi tiết nhưng không ai nghĩ tới việc một nghị định mới có thể thay đổi yêu cầu sản phẩm. Danh sách gợi ý (prompt list) như PESTLE, TECOP, VUCA là công cụ của quy trình Identify Risks để rà soát có hệ thống các nguồn rủi ro tổng thể của dự án.

Lịch CPM nói nhánh phần cứng là đường găng, nên mọi cuộc họp đều xoáy vào phần cứng. Mô phỏng lại cho thấy nhánh tích hợp phần mềm nằm trên đường găng ở 62% số lần lặp. Chỉ số găng, độ nhạy thời lượng và cách dùng chúng để đặt sự chú ý quản lý đúng chỗ.

PMO có checklist rủi ro 300 dòng tích luỹ qua 10 năm, PM nào cũng "tick" cho đủ, nhưng dự án mới vẫn dính lại đúng lỗi cũ. Cách biến sổ bài học kinh nghiệm thành checklist ngắn, cập nhật được và dùng đúng chỗ trong quy trình Identify Risks — kèm giới hạn của checklist.

Sổ rủi ro ghi "mất dữ liệu khách hàng" như một dòng duy nhất, trong khi nó có hàng chục con đường dẫn tới và nhiều hậu quả khác nhau. Sơ đồ nơ bướm đặt sự kiện ở giữa, nguyên nhân bên trái, hậu quả bên phải và rào chắn trên mỗi nhánh — giúp nhận diện rủi ro đầy đủ và thấy rõ chỗ hở.